با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨٩ - حركت امت در حجاز
تاريخ درباره دورانى كه امام حسين عليه السلام در مكّه مكرّمه سپرى كرد، رويدادهاى فراوان و گونههاى پراهميتى را از تحركات فردى و جمعى امت در زمينه مواضع اتخاذ شده- موافق يا مخالف- با قيام امام حسين عليه السلام در مهمترين شهرهاى جهان اسلام كه در آن روز مىتوانستند در تغيير روند حوادث مؤثر باشند و يا آنكه آينده ديگرى براى جهان اسلام ترسيم كنند، به ثبت رسانده است.
به جز شام و ديگر شهرهاى اين سرزمين، كه به طور كلى از نظر سياسى و تبليغى در جبهه موافق حكومت بنى اميّه قرار داشتند، از مهمترين شهرهاى آن روز كه حكم قلب تپنده جهان اسلام را داشتند و امكان ابراز مخالفت سياسى در آنها وجود داشت، كوفه، بصره، مدينه و مكّه را مىتوان نام برد.
در بررسى حركت امت در دوران قيام حسينى، بهتر آن ديديم كه- براى رعايت ترتيب سير تاريخى حركت- نخست حركت امت را در سرزمين حجاز (و در مهمترين شهرهاى آن يعنى مكّه و مدينه) مورد مطالعه قرار دهيم؛ آنگاه به حركت امت در كوفه و پس از آن در بصره بپردازيم.
حركت امت در حجاز
تاريخ درباره حركت امت در حجاز و در دو شهر مهم آن روز آن سرزمين يعنى مكه مكرمه و مدينه منوره، مجموعهاى از حوادث و رويدادها را ثبت كرده است كه به ترتيب زمان وقوع آنها، مورد مطالعه قرار مىدهيم.