با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥١ - شهادت عبدالله بن يقطر حميرى

«تكيه دولت بر مهتران بود. آنان تصدى امور قبايل را بر عهده داشتند و حقوقشان را تقسيم مى‌كردند. تنظيم اسناد عمومى كه نام مردان و زنان و كودكان در آن نوشته بود و ثبت نام نوزادان براى دريافت حقوق از دولت و نيز حذف نام متوفيان از فهرست حقوق‌بگيران از ديگر وظايف مهتران بود. آنان همچنين عهده‌دار برقرارى نظم و امنيت بودند. در دوران جنگ، مردم را به نبرد مى‌فرستادند و آنها را تشويق به پيكار مى‌كردند؛ و نام متخلفان از جنگ را به حكومت گزارش مى‌دادند. چنانچه مهترى در انجام وظايف خود كوتاهى مى‌كرد و يا سستى نشان مى‌داد، از سوى حكومت به سختى كيفر مى‌ديد.

از مهم‌ترين اسباب پراكنده شدن مردم از گرد مسلم بن عقيل اين بود كه مهتران دست به كار شكست انقلاب و اشاعه ترس در ميان مردم گشتند. اينان از مهم‌ترين عوامل وادار كردن مردم براى جنگ با حسين عليه السلام نيز بودند. [١]

شهادت عبدالله بن يقطر [٢] حميرى‌

نزد سيره‌نويسان، مشهور اين است [٣] كه امام حسين عليه السلام، پس از خروج از مكه، عبدالله بن يقطر را به كوفه فرستاد تا پاسخ نامه مسلم بن عقيل را همراه ببرد. مسلم بن عقيل ضمن دادن خبر اجتماع مردم به آن حضرت، خواستار آمدن وى شده بود اما حُصَيْن بن نمير [٤] (تميم) [٥] در قادسيه او را دستگير كرد ... تا پايان داستان شهادت او.

بنابراين داستان شهادت او به تاريخ دوران وقايع راه كربلا- مكه مربوط مى‌شود كه در بخش سوم همين كتاب نقل خواهد شد.

[١] حياة الامام الحسين بن على عليه السلام، ج ٢، ص ٤٤٧.

[٢] شوشترى آن را بقطر ضبط كرد و گفته است كه يقطر غلط است (ر. ك. قاموس الرجال، ج ٦، ص ٦٦٦). سماوى گويد: «جزرى در كامل آن را بقطر ضبط كرده است ولى علماى ما آن را يقطر ضبط كرده‌اند.» (ابصارالعين، ص ٩٤).

[٣] إبصار العين، ص ٩٣.

[٤] ر. ك. ارشاد، ص ٢٢٣.

[٥] ر. ك. ابصار العين، ص ٩٣.