با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٩ - منزل امام عليه السلام در مكه
منزل امام عليه السلام در مكه
ذهبى تصريح كرده است كه امام حسين عليه السلام «در مكه در خانه عباس اقامت گزيد». [١]
مزّى [٢] و پيش از اين دو ابن عساكر [٣] نيز همين را گفته است. ولى برخى ديگر از مورخان نوشتهاند كه امام عليه السلام «در شعب [درّه] على عليه السلام اقامت گزيد». [٤] البته ميان اين دو نقل منافاتى وجود ندارد، چرا كه خانه عباس بن عبدالمطلب در شعب على عليه السلام واقع بود.
ولى پرسشى كه در اينجا پيش مىآيد اين است كه چرا امام حسين عليه السلام خانه عباس بن عبدالمطلب را برگزيد؟ آيا در پس اين انتخاب هدفى سياسى، اجتماعى يا تبليغاتى نهفته بود؟ يا آن كه امام عليه السلام نمىخواست از اين بابت منت كسى را به دوش بكشد؟ يا بيم آن داشت كه بر كسى وارد شود و ميزبان را ناچار به پرداخت بهايى سنگين كند و او را به زحمت بيندازد؛ چرا كه حكومت بنىاميه پس از رفتن امام صاحب خانه را به شديدترين وجه مجازات مىكردند؟ يا اين كه نمىخواست با وارد شدن به هيچ يك از خانههاى مكه به صاحبش اعتبارى اجتماعى و جايگاهى در دلهاى مردم كه استحقاقش را نداشته باشد و پس از رفتن امام در راه هدفهاى شخصى خود از آن بهرهبردارى كند؟
يا اين كه سبب اقامت امام در خانه عباس بن عبدالمطلب اين بود كه بنىهاشم در مكه جز خانه عباس خانهاى نداشتند. زيرا عقيل بن ابىطالب از بيم آن كه مبادا قريش بر خانههاى بنىهاشم دست بگذارد و آنها را مصادره كند، خانههاى مهاجران بنىهاشم را به فروش رسانده بود. [٥] چرا كه قريش در آن هنگام براى انتقامجويى و ترساندن مسلمانهايى كه به مدينه مهاجرت كرده بودند، دست به مصادره خانههايشان زده بود؛ ولى چون عباس بن عبدالمطلب- به فرض مسلمان بودنش در هنگام هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله- هجرت نكرده بود، خانهاش از مصادره مصون مانده بود.
[١]- تاريخ الاسلام، حوادث سال ٦١، ص ٨.
[٢] تهذيب الكمال، ج ٤، ص ٤٨٩.
[٣] تاريخ دمشق، ج ١٤، ص ١٨٢.
[٤] الاخبار الطوال، ص ٢٢٩؛ حياة الامام الحسين عليه السلام، ج ٢، ص ٣٠٨.
[٥] شايد عقيل اين كار را به رضايت يا احراز رضايت و نيابت از سوى بنى هاشم انجام داده بود. زيرا شأنعقيل برتر و منزهتر از آن است كه از غصبى با غصب ديگر جلوگيرى كند.