تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٩ - شرح آيات

باشد كه قصد وى عقب انداختن توبه و پرداختن به كارهاى زشت و ناروا است، [١٥] و به قولى ديگر معنى آن چنين است: او در انجام دادن معصيت شتاب مى‌ورزد و در توبه تأخير مى‌كند و مى‌گويد: چنين مى‌كنم و سپس توبه خواهم كرد. [١٦] [٧- ١٣] تكذيب كننده آخرت با هواى نفس و شهوتهاى خويش، در فجورى پس از فجور ديگر پيش مى‌رود، زيرا كه هيچ توجهى به لقاى پروردگار خويش و حوادث قيامت كه آثار آن به فراموشى سپرده شده و هولناكى آن بر او و بر طبيعت پيرامون او آشكار است ندارد، و در آن جا هيچ راه گريزى در برابر حكومت خدا و جزاى او نمى‌يابد، بدان سبب كه وضع در آخرت كه فرصت امتحان و آزادى به پايان رسيده، نسبت به دنيا بسيار متفاوت است.

فَإِذا بَرِقَ الْبَصَرُ- پس چون چشم خيره و حيران بماند.» در التبيان آمده است: چون گفته شود برق البرق مقصود درخشيدن برق است، ولى برق با كسر را به معنى متحيرشدن است، و زجاج گفت: برق حكايت از ترس مى‌كند، و برق از حيرت، [١٧] و در مجمع البيان ابو عبيده گفته است: برق البصر در آن هنگام است كه چشم گرفتار مشقت و سختى شود، [١٨] و علامه طبرسى گفت: يعنى چشم در ديدار ملك الموت باز و بى حركت بماند و از شدت ترس نتواند آن را ببندد، و گفته‌اند: در آن هنگام كه بترسد و از شدت هولناكى قيامت متحير بماند؛ [١٩] و رازى، پس از نقل گفته زجاج چنين گفته است: اصل در آن عبارت از اين است كه انسان به درخشيدن برق فراوان نگاه كند، و اين در چشم او اثر گذارد، و سپس در هر حيرتى به كار رفته است هر چند از نگاه كردن به برق‌