تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٨ - شرح آيات
است: كفت الشيء، يكفته كفتا و كفاتا به چيزى گفته مىشود كه آن را به خود بچسبانند، و در حديث است كه: اكفتوا صبيانكم يعنى كودكان خود را به خود بچسبانيد، و به ظرف كفت و كفيت گفته مىشود؛ و ابو عبيده گفته است كه كفاتا يعنى ظرفها، [٣٨] و از قتادة و مجاهد و شعبى روايت شده است كه: يعنى آنها را در خود نگاه دارد، [٣٩] و زمين ظرف و مسكنى براى مردمان است كه زندگان و مردگان را بر خود دارد، خواه به معنى ظاهرى كلمه باشد يا به معنى مجازى كه مؤمنان و كافران و دانشمندان و نادانان همه را شامل مىشود.
وَ جَعَلْنا فِيها رَواسِيَ شامِخاتٍ- و در آن كوههاى بلند آفريديم.» [٤٠] و شايد آيه حقيقتى زمين شناختى را بيان كند كه كوهها داراى دو قلهاند، يكى قله فرو رفته در اعماق زمين كه شالوده آن است، و ديگرى قله بالا رفته به طرف آسمان.
وَ أَسْقَيْناكُمْ ماءً فُراتاً- و به شما آبى گوارا و شيرين نوشانديم.» ميان سخن درباره كوهها و سخن در خصوص آب شيرين رابطهاى وجود دارد، چه بهترين و گواراترين آبها آن است كه از منابع كوهستانى سرچشمه مىگيرد و از آن جا به درون زمين و دانهها و نهرهاى كوهستانى روانه مىشود.
امام على (ع) در وصف زمين گفته است: «و چون جوشش آب در گوشه و كنار زمين فرو نشست، و كوههاى بلند سر به آسمان كشيده را بر دوش آن نهاد، جويها و چشمهها از فراز كوهها بيرون آورد،/ ٢٢٨ و در شكاف بيابانها و زمينهاى هموار روان كرد؛ و جنبش زمين را با خرسنگهاى استوار و سر برافراشته پايدار منظم كرد.
پس زمين آرام گرديد و بر خود نجنبيد، كه بن كوهها در جاى جاى آن درون رفته بود، و در سوراخهاى آن خزيده، و بر زبر همواريها و پستيهاى آن ايستاده و سر بركشيده پس از آن فضاى ميان زمين و آسمان را فراخ ساخت، و هوا را براى
[٣٨] - مجمع البيان، ج ١٠، ص ٤١٦.
[٣٩] - همان منبع، ص ٤١٧.
[٤٠] - تفسير القمّى، ج ٢، ص ١٣٢.