تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٥ - شرح آيات
از آن جهت گريبانگير ما مىشود كه قوانين بهداشت را مراعات نمىكنيم، و عقبماندگى و پراكندگى و استيلاى طاغيان و ستمگران بر ما، و حتى زمينلرزهها و ديگر بلاهاى طبيعى ... همه از خود انسان است، و نيز چنين است عذابى كه در جهان ديگر با آن رو به رو مىشود، و دوزخيان چنان خود سبب و مسئول در آمدن به آتشاند و بايد از پيش بدانند كه عذابى كه مىچشند نتيجه بدكاريها و تبهكاريهاى خودشان است، به همان گونه كه توانايى بر آن دارند كه پيش از انقضاى فرصت و پايان يافتن عمر جانهاى خود را بخرند و با كارهاى نيك آنها را از اسارت برهانند و همچون اصحاب اليمين باشند كه با چنين گونه بودن از ديگران تمايز پيدا كردهاند.
إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ- مگر اصحاب دست راست.» امام باقر (ع) گفت: «ما و شيعيان ما اصحاب يمينيم، و هر كه دشمن ما اهل بيت باشد از گرفتاران است». [١٠٨] و در الكشاف آمده است: و از على (ع) روايت شده است كه وى اصحاب اليمين را به كودكان تفسير كرده است، بدان سبب كه مرتكب اعمالى نشدهاند كه سبب گرفتارى آنان شود، [١٠٩] و رازى اين رأى را در تفسير خود ترجيح داده است، و اين همه چيزى جز مصداقهايى براى حقيقتى يگانه نيست، چه اصل يمين از يمن به معنى خجستگى و نيكبختى نقيض شوم به معنى بدبختى است، كه بحث درباره آن در سورة الواقعة هنگام بحث درباره آيه
فَأَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ* وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ-، [١١٠] گذشت، و باز گرداندن تعبير به اصل آن گسترده شدن و تطبيق آن را بر مصداقهاى ديگر ميسر مىسازد. و از آن جهت پروردگار ما اصحاب اليمين را مستثنى كرده است كه آنان، بر خلاف ديگر مردمان، در گرو و در بند كارهاى خود نيستند، زيرا كه كار و تلاش ايشان پسنديده بوده و در نعمتى گسترده پيوسته مقيم خواهند بود.
فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ* عَنِ الْمُجْرِمِينَ- در باغها و بهشتهايى مقيماند
[١٠٨] - تفسير البصائر، ج ٥٠، ص ٤٣٢.
[١٠٩] - الكشاف، ج ٤، ص ٦٥٥.
[١١٠] - الواقعة/ ٨ و ٩.