تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٣ - شرح آيات

عقب مانده است. [١٠٤] سوم: تقدم و تأخر تمدنى در دنيا، و تقدم و تأخر در درجات در آخرت، كه هر دو موقوف و وابسته به ايستار انسان (از لحاظ فردى و اجتماعى و امتى و بشرى) در برابر كتاب خدا و يادآوريهاى آن براى بشريت است، پس اگر از بيم دادنها عبرت بگيرد و به فرمان آيات الاهى عمل كند، به سعادت در دو دنيا خواهد رسيد و در مسير خود پيشرفت خواهد كرد، و گرنه گرفتار بدبختى و واپس ماندگى خواهد شد، و واقعيت مسلمانان در تاريخ و هم اكنون بهترين دليل بر اين حقيقت است، و هر زمان كه آنان از قرآن پيروى كرده‌اند خوشبخت شده و پيشروى كرده و پيشواى كاروان تمدن بشرى بوده‌اند، ولى هم اكنون بدان سبب كه قرآن را از نظر دور داشته‌اند، گرفتار انواع بليه‌ها و دشواريها شده‌اند. و پيامبر (ص) گفته است: «قرآن راهنماى از گمراهى، و روشنگر از كورى، درهايى از لغزش، و نورى از ظلمت، و ضيائى از اندوهها، و نگاهبانى از هلاكت، و راهيابى از گمراهى، و بيانى از فتنه‌ها، و رسيدن از دنيا به آخرت، و كمال دين شما است (و امام صادق- عليه السلام- گفت) پس اين است صفتى كه رسول اللَّه براى قرآن بيان كرده و هيچ كس از قرآن دورى نمى‌كند مگر اين كه به آتش نزديك شود». [١٠٥] [٣٨- ٤٧] و با آن كه ما مى‌گوييم كه رسالت الاهى نقشى اساسى در پيشروى يا پس ماندگى بشريت دارد، اين گفته هنگامى تحقق پيدا مى‌كند كه در عمل كردن به قرآن كوشا باشيم.

/ ١٠٦ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ- هر كس در گرو چيزى است كه آن را كسب كرد. و به دست آورده است.» تأكيد قرآن بر اين حقيقت در بسيارى از جاها و به اشكال گوناگون حكايت از آن مى‌كند كه اين بصيرت و بينشى اساسى است و آدمى بايستى در