قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٢٨٢
بالقتل خمسين يمينا باللّه ... [١]
بنابراين اگر مدعى قتل نتوانست اقامۀ بينه كند قسامة جارى مىشود و اگر مدعى عليه بر برائت خويش بينه آورد مسأله تمام و مدعى عليه برى مىشود.
ب. اعتبار رجولت: سيدنا الاستاد حضرت امام (ره) در تحرير مىفرمايند:
«و الظاهر اعتبار الرجولية فى القسامة». [٢]
روايات بسيارى در اين معنى هست كه افراد شركتكننده در قسامة بايد مرد باشند. از جمله صحيحۀ بريد بن معاويه، صحيحۀ زرارة، صحيحۀ ابو بصير، صحيحۀ عبد اللّه بن سنان، صحيحۀ يونس و ابن فضال و غير اينها كه در همۀ آنها تصريح شده است: «خمسين يمينا»؛ «قسامة خمسين رجلا». اگر گفته شود كه با توجه به آنچه گذشت چنانچه مدعى يا مدعى عليه زن باشد، قاعدۀ لوث جارى نمىشود و قهرا قسامة انجام نمىيابد، در پاسخ مىگوييم اضافه بر آنكه مخالفى در مسألة وجود ندارد، گروهى از روايات دلالت بر اين معنى دارد، مانند صحيحۀ حلبى، صحيحۀ زراره، صحيحۀ بريد بن معاويه و صحيحۀ ابى بصير كه به مقتضاى عموم در اين حكم فرقى بين مرد و زن نيست.
ج. كيفيت سوگند: در باب يمين ذكر قيودى كه موضوع سوگند را از ابهام و اجمال مىرهاند معتبر است، از قبيل ذكر قاتل و مقتول و بيان نسب آنها و ذكر اوصاف و حالات آنها و بيان نوع قتل، عمد يا شبه عمد يا خطاى محض و ذكر
[١] همان، حديث ٦.
[٢] تحرير الوسيله، حديث ٢، ص ٥٢٩.