از جمله مسقطات ضمان «اقدام به مجانيت» است. اقدام آن است كه مالك احترام مال خودش را از حيث ارزش اسقاط كند و بنا را به عدم عوضيت و مجانيت بگذارد كه در نتيجه ضمانت ساقط مى‌گردد.

اكنون مدارك و دلايلى كه سبب سقوط ضمان در اين قاعده مى‌شود، مطرح مى‌نماييم و بعد أدله را ارزيابى مى‌كنيم تا واضح گردد كه كدام يك از آن دلايل مى‌تواند حجت و قابل استناد باشد. مدارك و مستندات اين قاعده، روايات، بناء عقلا و اجماع مى‌باشد.

الف. روايات‌

١- روايت «لا يحل مال امرئ مسلم الّا بطيب نفسه» سبب ضمان است؛ زيرا دليل بر احترام مال مسلم است ولى به واسطۀ نفى آن از طرف مالك ضمان ساقط و منتفى مى‌گردد. طيب نفس و رضايت در تصرف غير را بر مال خود بلا عوض مى‌داند، پس وجهى براى ضمان نيست. [٢]‌

[١] محمد جعفرى لنگرودى، ترمينولوژى حقوق، شرح ٥٢٨ و شرح ١٧١٦.
[٢] عبد الفتاح مراغه، عناوين الاصول.