قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ١٧٤
مذكور را مرسلا به مولى امير المؤمنين (ع) نسبت دادهاند و قال امير المؤمنين (ع):
«ادرءوا الحدود بالشبهات» [١] عن رسول اللّه (ص):
ادرءوا الحدود عن المسلمين ما استطعتم، فان كان له مخرج فخلوا سبيله؛ فان الامام ان يخطئ فى العفو خير من ان يخطئ فى العقوبة [٢]
قال رسول اللّه (ص): «ادفعوا الحدود ما جدتم له مدفعا». [٣] بدين ترتيب روايت ادرءوا الحدود بالشبهات از دو طريق مرسلا و به لسان واحد نقل شده است. از روى موازين فن حديث، روايت مذكور چون از روايات مرسله است مشمول ادلۀ حجيت خبر واحد نمىشود، يعنى بايد روايت مسند باشد و تمامى سلسلۀ سند آن معتبر باشد و به امام معصوم (ع) يا پيامبر اكرم (ص) برسد تا واجد اعتبار باشد. اما به نظر گروهى از فقها يك دسته از مراسيل، حكم مسانيد را دارند كه از جملۀ آنها مراسيل صدوق (ره) است. مواردى هست كه ايشان روايت را به طور مرسل نقل مىكند؛ يعنى نمىفرمايد كه «روى عن رسول اللّه» يا «روى عن امير المؤمنين (ع)» بلكه مىفرمايد «قال رسول اللّه (ص)» يا «قال الصادق (ع)». اين سنخ مراسيل در حكم مسانيد هستند و در واقع براى رعايت اختصار سند حذف و ساقط شده و روايت به صورت اصل مسلم نقل شده است. گروهى ديگر معتقدند كه مرسله اعتبار ندارد و ميان مراسيل صدوق (ره) و ديگر مراسيل فرقى
- المذاهب الاربعه، جلد ٥، ص ٨٨؛ نهايۀابن اثير، جلد ٢، ص ١٠٩.
[١] المقنع، باب الزنا و اللواط، قم: مؤسسۀ مطبوعات دار العلم، ص ١٤٧.
[٢] سنن الترمذى، جلد ٢، ص ٤٣٨؛ ابواب الحدود، باب ٢، حديث ١٤٤٧.
[٣] سنن ابن ماجه، جلد ٢، ص ٨٥٠؛ الحدود، باب ٥، باب الستر على المؤمن، حديث ٢٥٤٥.