تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٨٠ - كارهاى قبلىها را خراب جلوه ندهيم

مى‌رود پيش يك پزشك ديگر و دكتر جديد مى‌گويد: تمام معالجاتى كه دكتر قبلى انجام داده است همه اشتباه بوده است. ممكن است درست هم بگويد اما اين روحيه بسيار بدى است كه كارهاى قبلى‌ها را خراب جلوه دهيم. اين اخلاق در دولت‌ها هم ديده مى‌شود وقتى يك دولت جديد روى كار مى‌آيد مى‌گويد: كه كارهاى دولت قبلى درست نبوده است و چه بسا در راه برنامه‌اى دولت قبلى ميليون‌ها خرج نموده و دولت جديد مى‌آيد و همه برنامه ريزهاى قبلى را خراب و غير مفيد دانسته و به هم مى‌زند. نبايد اين جور باشد، بايد بيائى و كارهاى گذشته را تكميل كنى نه اين كه خراب كنى. پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرموده

«انَّى بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ‌»[١]. «من مبعوث شدم كه پسنديده‌هاى اخلاق را تكميل كنم». انبياء قبلى هر كدام به نوبه خودشان معمارى بودند كه آمدند و هر كدام بناى اين جامعه را بجائى رساندند، و پيامبر اسلام آمده است آن را كامل كند و نمى‌گويد كه تمام روش‌هاى گذشته خطا و غلط بوده است در نتيجه ما نيز بايد متمم و تكميل كننده باشيم نه خراب كننده، اميرالمؤمنين عليه السلام به مالك اشتر مى‌فرمايد:

«وَ لَا تَنْقُضْ سُنَّةً صَالِحَةً عَمِلَ بِهَا صُدُورُ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ اجْتَمَعَتْ بِهَا الْأُلْفَةُ وَ صَلَحَتْ عَلَيْهَا الرَّعِيَّة»[٢] سنت‌هاى صالحى را كه قبلى‌هاىِ اين امت عمل كردند نقض مكن، مثل يك استخرى كه آب آرام دارد انسان درآن سنگ بيندازد كه در آن موج ايجاد شود. و بعد مى‌فرمايد: يك روشى نداشته باش كه به خيال خودت نوآور باشد يعنى اين كه بخواهيم كارى بكنيم كه ديگران نكرده باشند. مگر هر چيز تازه‌اى خوب است و هر چيز قديمى بد است‌؟ اين يك دستوالعمل است كه حضرت مى‌دهد و در همه جهات زندگى انسان بايد رعايت شود.

[١]. كنز العمّال، ح ٥٢١٧؛ ميزان الحكمة، ج ١٤٩/٣ عِنوان، ١١١١.

[٢]. نهج البلاغه نامه، ٥٣، فراز ٢٣.