تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٢٢ - بازگشت موسى عليه السلام به آغوش مادر

جهت شير دادن براى او دايه بگيرند، بچه پستان هيچ زنى را نگرفت و خواهر موسى كه به امر مادرش از دور ناظر قضيه بود آنها را راهنمايى كرد و گفت من زنى را مى‌شناسم كه كفالت اين بچه را مى‌كند و مهربان هم هست و بدين ترتيب خداوند بچه را به مادرش برگرداند تا چشمش روشن بشود و غُصّه نداشته باشد و برايش مسلّم گرديد كه وعده‌ى خداوند حق است اگرچه مردم نمى‌دانند و عرض شد كه اين يكى از مددهاى غيبى خداوند بود، و در اين مورد گفته شد كه اين عالم هستى عالم اسباب و مسبّباب است گرچه هر چيز در صفحه وجود بوجود آيد و يا نابود شود بر طبق خواسته و مشيّت الهى است. اما همه‌ى اين‌ها بر طبق اسباب و مسبّبات اتفاق مى‌افتد و اين از كلمات امام صادق عليه السلام است كه

«اَبَى الله ان يجرى الاَشياء الا باسبابها؛[١] خداوند ابا دارد كه امور را جارى كند مگر بر طبق اسبابش»، اين يك حكم كلّى است كه هر چه بوجود مى‌آيد و يا محو و نابود مى‌شود بر طبق جريان اسباب و مسبّبات است. اين جزء اعتقادات ماست. اما از طرف ديگر برخلاف نظر يهود كه از قرآن بر مى‌آيد، مى‌گفتند: خداوند بعد از خلق عالم ديگر در آن تصرف ندارد، ما معتقديم كه:

«بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ‌؛[٢] دست‌هاى خداوند باز است» و يا

«كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ‌؛[٣] خدا در هر روز و هر زمانى در كارى است»، يعنى خداوند: هر روز و هر لحظه در كارها تصرف دارد، يعنى گاهى يك سلسله افعال مى‌آيد و اثر يك سلسله اسباب ديگر را خنثى مى‌كند براى مثال:

[١]. اصول كافى، ج ١، ص ١٨٣، حديث ٧.

[٢]. مائده/ ٦٤.

[٣]. الرحمان/ ٢٩.