تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٦ - فرق تفاوت و تبعيض

نگه داشتن كلاس در زمستان؛ اين امكانات بايد در اختيار تمام جوان‌هايى‌كه شرايط لازم براى ثبت نام را دارا هستند گذاشته شود و كسانى‌كه از نظر سنّى و ساير مقررات واجد شرايط هستند وارد كلاس مى‌شوند و از اين امكانات استفاده مى‌كنند. معلم براى همه درس مى‌گويد و اگر بناست كتاب توزيع بشود به همه‌ى آنها مى‌دهند و نيمكتها را طورى قرار مى‌دهند كه همه بتوانند از تخته سياه استفاده كرده و حرف‌هاى استاد را بشنوند. حالا اگر بياييم بدون جهت اين امكانات را در اختيار بعضى بگذاريم و در اختيار عده‌اى ديگر قرار ندهيم اين تبعيض مى‌شود. يا مثلاً اگر كمبودى وجود دارد و ممكن است چيزى به همه نرسد باز بى‌جهت عده‌اى را مقدم بر ديگران كنيم: اين بد است و مى‌شود تبعيض. چون اين امكانات و وسايل براى اين است كه همه بيايند و درس بخوانند و اگر كمبودى هم هست همه بطور يكسان بايد تحمل بكنند، بايد از اين لحاظ همه را با يك چشم ديد ولى از آن طرف تمام كسانى‌كه پذيرفته مى‌شوند و به كلاس درس مى‌آيند داراى استعدادهاى يكسان نيستند، اخلاقشان هم متفاوت است و چه بسا كه از نظر كوشش و جديت در امر تحصيل هم با هم تفاوت دارند يكى با استعداد است و ديگرى كُند ذهن، يكى دقت مى‌كند و كوشش و تلاش مى‌كند و يكى نمى‌كند، در نتيجه موقع امتحان كه شد يكى خوب از عهده بر مى‌آيد و ارتقاء د اده مى‌شود و لياقتش براى كلاس بعدى محرز است و آن يكى نه. در اينجا ما اولى را به كلاس بالاتر مى‌بريم و آن‌ديگرى را مى‌گذاريم در همان كلاس بماند، اين تبعيض نيست و تفاوت است (و بايد اين تفاوت وجود داشته باشد و اگر بين اين دو نفر تفاوت گذاشته نشود آن وقت اين خود تبعيض است). هر كدام از ما از نظر استعداد، اخلاق و از نظر شكل و قيافه و ساير جهات با هم تفاوت داريم و روى اين اصل بايستى برطبق اين تفاوت‌ها كه داريم با ما رفتار شود و اين عيب و ايرادى ندارد. اما آنچه هميشه در دنيا حكم فرما بوده و حالا هم است (و اميدواريم با پيشرفت و گسترش اسلام و انقلاب اسلامى انشاءالله رفع