تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٧٦ - محق، اثر سوّم امتحان الهى

أُولٰئِكَ هُمُ اَلْخٰاسِرُونَ‌) كافران به سوى جهنم حشر مى‌شوند (حشر جمع شدن بعد از تفرق است) اما چرا خدا اين‌كار را مى‌كند: براى اين كه پليد و ناپاك از پاك و پاكيزه جدا شوند و خبيث‌ها را در يك‌جا انباشته مى‌كند و آنها را دسته جمعى در جهنم قرار مى‌دهد. و اينان زيانكاران هستند. دو جور تمييز ديگر هم داريم كه از نظر دنياست. يكى از آنها از نظر اجتماع و اَحكامِ مربوط به آن است كه خوب‌ها و بدها در دنيا با هم مخلوط هستند، و خوب‌ها به واسطه مخلوط بودن با بدها و بدها به واسطه مخلوط بودن با خوب‌ها حقشان ضايع مى‌شود مانند: اين كه خداوند در آيه ١٧٩ سوره آل عمران مى‌فرمايد: خدا اهل آن نيست كه مؤمنين را بر اين وضعى كه هستند باقى بگذارد (مخلوط بودن مومنين با منافقين) تا اين كه خبيث را از طيب جدا كند، و تميز دوم در دنيا اين است كه مى‌فرمايد: خدا اهل اين هم نيست كه شما را از غيب آگاه سازد (هر رازى را به هر كسى بگويد) وليكن خداوند از رسولانش هر كه را بخواهد انتخاب مى‌كند[١] و برمى‌گزيند.

صلح حديبيّه

در اينجا داستانى از صلح حديبيه نقل مى‌كنم در مورد تميز اهل ايمان. پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در خواب ديده بود كه به مكه مشرف مى‌شود (پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به مكه علاقمند بود) مسلمانانى كه از مكه به مدينه هجرت كرده بودند، آنها هم مشتاق رفتن به مكه بودند در سوره‌ى فتح آمده لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ آمِنِينَ‌[٢] به تحقيق خداوند خواب پيامبر را صادق دانست،

[١]. آل‌عمران/ ١٧٩.

[٢]. فتح/ ٢٧.