تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٤٣ - توكل قوم موسى

اَلظّٰالِمِينَ‌) تو كه پيامبرى هم از ظالمين خواهى بود اگر مال ندارند ولى ايمان دارند آن وقت دنباله‌اش در اين آيه مى‌فرمايد: روش كار ما اين است كه بعضى از اين مردم را به وسيله بعضى ديگر امتحان مى‌كنيم.

به بندگان خدا به كوچكى نگاه نكن

طبقات مردم مختلفند تقدير الهى اين است كه بعضى تهيدست و عده‌اى ثروتمند و متمكن باشند. اين گذشته از اين كه آثارى در اجتماع دارد، وسيله و اسباب آزمايش هم مى‌شود، آن غنى به وسيله فقير آزمايش مى‌شود و فقير به وسيله غنى مورد آزمايش الهى قرار مى‌گيرد كه به قول سعدى:

به چشم عجب و تكبرنگه به خلق مكن

كه بندگان خدا ممكنند در اوباش

آزمايش افراد با يكديگر

در آيه‌اى از قرآن از زبان بنى‌اسرائيل نقل مى‌كند مى‌فرمايد:

(رَبَّنٰا لاٰ تَجْعَلْنٰا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا)[١]؛ «خدايا ما را امتحان براى قوم كافر قرار نده». معلوم مى‌شود: آزمايش الهى گاهى به وسيله اشخاص است كه هر كدام وضعى دارند يكى ممكن است عالم باشد، يكى جاهل باشد، يكى بى‌پول و ديگرى پولدار باشد و اين‌ها همه ممكن است براى امتحان الهى باشد. از آيات متفرقه قرآن مى‌توانيم استفاده كنيم كه همه پيشامدها براى امتحان ماست، هميشه هر وقت

[١]. ممتحنه/ ٥.