تفسیر آیات قیام و زندگی عبرت آموز حضرت موسی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٢٥ - جنگ تا رفع فتنه يعنى چه؟

قٰاتِلُوهُمْ حَتّٰى لاٰ تَكُونَ فِتْنَةٌ‌) بجنگيد تا فتنه رفع شود. جهاد در اسلام اين نيست كه سرزمين كسى را بگيريم و بلكه جهاد دفاع از حقى است كه بشريت دارد. همين طور كه: گوسفندان حقشان اين است كه به آنها آب، و علف داده شود و به موقع هم خداوند اجازه داده از گوشت آنها استفاده شود و نظير يك درخت جنگلى كه مقاوم رشد مى‌كند و ما آن را ارّه مى‌كنيم و در كارخانه‌هاى نجارى به صورت هاى مختلف قابل استفاده مى‌شود و بدين ترتيب حقش ادا مى‌شود. انسان نيز از جهت انسانيت حق دارد در عين اين كه از مواهب اين دنيا استفاده مى‌كند و غذا و لباس و مسكن و ساير نيازهايش را از اين دنيا مى‌گيرد. از طرف ديگر عقل دارد و در عالم خارج وسيله فهم هم دارد خداوند هم خواسته است انسان بفهمد و در اثر فهمش روش پسنديده‌اى انتخاب كند و وقتى از اين دنيا رفت و آن را گذراند، تازه بايد برود سروقت كارش. اين حق انسانيت است و حق دارد بگويد چرا عده‌اى خودشان دلالت و هدايت را نپذيرفته‌اند تازه مزاحم ديگران هم مى‌شوند. در اين هنگام لطف به بشريت اين است كه اين عناصر فساد از بين بروند. معناى جهاد در اديان الهى اين است و اين حساب نيست كه مثل هيتلر به ممالك ديگران بتازند، يا مثل ناپلئون فرانسوى به كشور گشائى بپردازند. ان‌شاءالله هم ريشه صدام كنده شود و هم مردم عراق اختيارات خود را در دست گيرند و هم ريشه فساد از بين برود.

(وَ إِنَّ فِرْعَوْنَ لَعٰالٍ فِي اَلْأَرْضِ‌)[١] همانا فرعون در زمين علو مى‌كرد.

[١]. يونس/ ٨٣.