ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٧٠٢ - شرح
اين وصيت حضرت به روايات مختلف بعضى با جملاتى بيشتر و برخى كمتر ذكر شده و مرحوم سيد رضى قسمتهايى از آن را حذف كرده است و ما اكنون اصل آن را به روايتى كه بيشتر مورد اطمينان است مىآوريم عبد الرحمن بن حجاج مىگويد: حضرت موسى بن جعفر وصيت امير المؤمنين (ع) را براى من فرستاده و آن از اين قرار است [١]: اين است آنچه بنده خدا على (ع) براى جلب رضايت خداوند در مال خود وصيت كرد و به آن دستور داد، اميد است كه خداوند متعال به آن سبب مرا در بهشت خود داخل و از آتش دوزخ دور كند، در روزى كه بعضى چهرهها سفيد و نورانى و برخى سياه و ظلمانى مىباشند:
آنچه از اموالم را كه در ينبع و اطراف آن دارم صدقه قرار دادم و بردگانى كه در آن جا دارم نيز صدقهاند بجز ابو رباح و ابى يبرو [٢]، كه آزاد هستند و هيچ كس را در آنان حقى و بر ايشان راهى نيست، اينها موالى هستند پنج سال است كه در آن جا كار مىكنند، نفقه و مخارج آنان و خانوادهشان از همان ملك مىباشد و تمام اموالى كه در وادى القرى است براى فرزندان فاطمه مىباشد و با بردگانش صدقهاند و آنچه در (ديمه) [٣] مال من است و نيز اهل آن همه صدقهاند جز اين كه براى بردگان آن جا، همان است كه براى صاحبانشان نوشتم. و نيز آنچه در ادنيه مال من است و اهلش صدقه است و قصد [٤] هم، چنان كه دانستهايد صدقه
[١] منهاج البراعه، ج ١٨، صفحه ٣٦٥، در شرح همين وصيت به عنوان المصدر و نقل الوصية على صورتها الكامله از كافى كتاب وصايا، و تهذيب كتاب وقوف اين روايت را با اندك اختلاف نقل كرده است.
(مترجم).
[٢] كافى، ج ٧، كتاب وصايا، ص ٤٩: غير انّ رباحا و اباينزر و جبيرا، عتقاء (مترجم).
[٣] كافى.
[٤] ظاهرا بايد عبارت غلط باشد و صحيح آن فقيران يا فقير يا فقير و يا فقيره و وجوه ديگر كه در ذيل ذكر مىشود، باشد چنان كه در كتاب تهذيب، ج ٩، صفحه ١٤٧ باب وقوف و صدقات به جاى اين كلمه بلفظ فقيرين آمده كه نام دو مكان از نواحى مدينه نزديك بنى قريضه بوده است و نيز در كتاب كافى، ج ٧، باب وصايا، صفحه ٥٠، منهاج البراعه نيز فقيرين ذكر كرده و در شرح، صفحه ٣٧٥ از تهذيب قصيره و از مرآة العقول عفيرتين و بعضى نسخ فقيرتين و برخى فقرتين و از تاريخ مدينه، دو موضع در مدينه به نام فقرتان مشهور است و از امام صادق (ع) روايتى نقل كرده كه پيامبر چهار زمين به على (ع) قطيعه داد: زمين فقرين، چاه متين، و زمين شجره و فقير نام باغى است در (عاليه) نزديك بنى قريضه از صدقات على (ع)، ابن شبه در كتاب على (ع) گفته فقير مال من است چنان كه مىدانيد و صدقه در راه خداست، اهل مدينه آن را مفرد مصغّر تلفظ مىكنند، اين بود آنچه منهاج از مرآة نقل كرده است. (مترجم)