ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٦٦٢ - اللهم قد صرح ،
جانب ذات اقدس او لازمه اخلاص را كه چنين وضع و هيأت مخصوصى براى انسان حاصل مىشود، اراده فرموده، و با جابجا شدن گامها و لاغرى جسدها اشاره به اين مطلب كرده است كه سفر جهاد و رنجهاى فراوانش تنها براى خدا و وصول به قرب و رضايت او انجام يافته است، و ما عبارت:
(٥٧١٠٣- ٥٧٠٧٢)
اللهم قد صرح ...،
اشاره كرده به اين كه علت جنگ آنان با وى اظهار دشمنى و عداوتهايى است كه از زمان حيات پيامبر اكرم در سينههاى آنها بوده، و شعلهور شدن آتش كينههايى كه از گذشته در جنگهاى بدر و احد، و مكانهاى ديگر در دلهايشان مانده، كه تاكنون فرصت و جرأت اظهار و به كار بردن آنها را نداشتهاند. بنا بر اين كلمه ديگها استعاره از قلبهاست به اين اعتبار كه به سبب كينه و عداوتشان خون در دلهايشان در جوشش و غليان است مثل جوشش آب در ميان ديگها، و فعل جوشش به عنوان ترشيح ذكر شده است و چون در واقع غايب بودن رسول خدا، و فقدان آن حضرت، سبب آشكار شدن عداوت و ظاهر شدن كينهها و افزايش يافتن دشمنان و اختلاف و تشتّت افكار شده بود، ناچار امام (ع) از پيدا شدن اين امور و شرور به خدا شكايت كرده و سپس با اقتباس از قرآن مجيد [١]، از درگاه حق تعالى مىخواهد كه ميان او و ميان آنها حكم فرمايد، زيرا لازمه حكم كردن خداوند پيروزى حضرت و نصرت بر آنان مىباشد، به دليل اين كه او در جهاد و قتال با دشمنان بر حق است. توفيق از خداست.
[١] سوره اعراف (٧) آيه (٨٨).