ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٢٥٥ - يرهبها الزراع شهواتهما،
آسيبها نگهدارى مىكند و در موقع پرواز تكيهگاه اوست.
(٤٠٨٣٨- ٤٠٨١٨)
يرهبها الزّرّاع ... شهواتهما،
موقعى كه گروهى از اين حشره، به زراعتها و درختهاى سرزمينى هجوم آورند بكلّى آن را محو و نابود مىسازند و هيچ قدرتى توان دفع آن را ندارد حتى اگر رئيس كشورى با تمام قدرت و لشكرش براى اين امر بسيج شود كارى از او ساخته نيست [١]، و اين قويترين دليل بر عظمت آفريننده و تدبير وى مىباشد زيرا ناتوانترين موجود بر تواناترين مخلوق چيره شده و حكمت الهى است كه براى آفريدهاى ضعيف چنان وسايل پيروزى را فراهم كند كه هيچ كس نتواند در برابر آن مقاومت كند، تا هر جا كه مىخواهد وارد شود و تمايلات خود را ارضاء كند، با اختيار خود مىآيد و با ميل خود هم كوچ مىكند.
يكى ديگر از مسائل اسرارآميز كه در وجود ملخ نهاده شده آن است كه اين حشره براى گذاردن تخمهاى خود، جاهاى سخت و روى سنگهاى صاف را انتخاب مىكند و آن را به توسط دم خود مىشكافد و اين امر حاكى از ويژگى مخصوص و رازى نهفته در دم ملخ مىباشد و گرنه بطور عادى وى را چنان نيرويى نيست تا سنگهاى سختى را كه كلنگ هم در آنها كارگر نيست اين چنين بشكافد و سوراخ كند. و بالاخره موقعى كه در داخل اين كانالها قرار گرفت تخم گذارى مىكند، اين جا مركزى مناسب براى حفاظت و رشد آنها مىباشد و هنگامى كه روح در آنها دميده مىشود، بچه ملخها از داخل تخمها بيرون
[١] با توجه به اين كه در متن خطبه، امام (ع) مىفرمايد: كشاورزان اگر چه تمامشان براى دفع ملخهاى زراعتخوار اقدام كنند نمىتوانند آنها را دفع كنند، واقعيّتى انكار ناپذير است اما شارح (ابن ميثم) كه در شرح مىگويد: سلطان كشورى با تمام نيروهايش از دفع ملخها عاجز است در صورتى صحيح مىباشد كه ما زمان شارح را ملاك قرار دهيم امّا در شرايط كنونى كه هواپيما و هليكوپتر با سمپاشهاى هوايى ملخها را دفع مىكنند، سخن شارح صادق نيست مگر آن كه بگوييم اگر مشيّت خدا باشد هيچ قدرتى ياراى مقابله با ملخها را ندارد. (ويراستار)