ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٢٠٢ - در عبارت و الضغائن القادحه فى قلوبهم،
[شرح]
در اين خطبه حضرت به جملهاى از اوصاف رسول اكرم (ص) و ويژگيهاى تبليغ رسالت او اشاره فرموده است:
(٥٤٤٤٨- ٥٤٤٤١) ١- از تبليغ وحى و ابلاغ رسالت آن حضرت تعبير به صدع كرده زيرا در حقيقت به آن وسيله، شقّ عصاى كفر شده و وحدت و نظام آن از هم پاشيده و ابرهاى تيره جهل و نادانى كه بالاى سر كافران بود و لايههاى ضخيم زنگارهاى غفلت كه دلهاى آنان را تيره و تار كرده بود از صفحه روح آنها زدوده شد و ضربات مداوم و تبليغات پيگير آن حضرت همچنان كه پتك آهنين سنگهاى سخت را خورد مىكند آنها را قطعه قطعه و پراكنده ساخت.
(٥٤٤٥٢- ٥٤٤٤٩) ٢- تبليغات پيگير آن حضرت در اداى رسالتش را مورد ستايش قرار داده است، زيرا اين عمل، نشانه بزرگى از امانت دارى او مىباشد كه خود از جمله فضايل از شاخههاى ملكه عفّت مىباشد.
(٥٤٤٦٨- ٥٤٤٥٣) ٣- از جمله ويژگيهاى تبليغى پيامبر اكرم اين است كه نابسامانيها را سامان داد و پراكندگيها را جمع ساخت و اين تعبير، نشانى از اختلاف و تشتّت آراء و دشمنيها و كينه توزيهايى است كه قبل از اسلام در ميان اعراب وجود داشت تا آن جا كه به خاطر هوا و هوسهاى خود ممكن بود كه يك شخصى دست به قتل فرزند يا پدر و يا ديگرى از خويشاوندان خود بزند، امّا خداوند با مقدم آن پيامبر گرامى پراكندگيها را به هم پيوست و دلهاى آنان را با هم الفت داد، چنان كه قرآن نيز به اين ويژگى اشاره فرموده و به سبب اين نعمت بزرگ بر مردم منّت نهاده است: «وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ [١]» (٥٤٤٧٣- ٥٤٤٦٩)
در عبارت: و الضغائن القادحه فى قلوبهم،
كينههاى آتش افروز در
[١] سوره انفال (٨) آيه (٦٢) يعنى: و ميان دلهاى آنان الفت بر قرار كرد، دلهايى كه اگر تو مىخواستى با تمام ثروتهاى روى كره زمين آنها را با هم مانوس كنى نمىتوانستى، امّا خداوند ايشان را با هم الفت داد.