ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٧٦١ - و كتاب الله يجمع لنا ما شذ عنا،
و او ام الجميل، دختر حرب، عمه معاويه است كه پشتههاى خار حمل مىكرد و شبانه بر سر راه رسول خدا مىريخت تا به پاى آن حضرت فرو رود و او را ناراحت كند و از قتاده نقل شده است كه ام جميل ميان مردم با سخن چينى دشمنى ايجاد مىكرد و آتش كينه و جنگ مىافروخت چنان كه به سبب هيزم آتش روشن كنند بنا بر اين هيزم استعاره از همان سخن چينى مىباشد، چنان كه اگر شخصى ديگرى را به شرارت وادار كند مىگويند فلان يحطب على فلان.
(٥٩٤٥٢- ٥٩٤٤٧)
فى كثير ... و عليكم،
اينها كه در فضايل خاندان خودم و پستيهاى فاميل تو گفتم اندكى از بسيار است و عبارت: عليكم به اين اعتبار است كه اين صفات ناپسند در هر كس باشد بر ضرر اوست.
(٥٩٤٥٩- ٥٩٤٥٣)
فاسلامنا ... لا تدفع،
اين جمله اشاره به آن است كه شرافت خانوادگى آن حضرت اختصاص به دوران اسلام ندارد بلكه در دوران جاهليت هم به داشتن اخلاق نيكو و خصلتهاى پسنديده معروف بودهاند و ما در ضمن مقدمات اين نكته را بررسى كرديم، و چنان كه روايت شده است هنگامى كه جعفر بن ابي طالب مسلمان شد پيامبر به او فرمود: خداوند در باره سه صفت پسنديده كه در دوران جاهليت داشتهاى از تو تقدير فرموده است، آنها چيست؟ در پاسخ گفت يا رسول اللَّه هرگز زنا نكردم تا نفس خود را گرامى دارم زيرا با خودم مىگفتم آنچه عاقل براى خود نمىپسندد، سزاوار نيست براى ديگران بپسندد، و به جهت پرهيز گناه هرگز دروغ نگفتم و به خاطر شرم و حيا هرگز شراب ننوشيدم و از آن بدم مىآمد به دليل آن كه عقل را از انسان مىبرد.
(٥٩٥٠٩- ٥٩٤٦٠)
و كتاب اللَّه يجمع لنا ما شذّ عنّا،
قرآن، آنچه راجع به شايستگى خلافت كه از ما گرفته شده و از دست رفته بود، با صراحت براى ما اثبات مىكند.
حضرت در اين جا استدلال فرموده است بر اين كه او بر ساير خلفا و آنان كه طمع در خلافت دارند اولويت و برترى دارد. و اين مطلب را به چند وجه