ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٤٨٩ - ترجمه
اينها از مطالب حكمتآميز و اندرز دهنده.
«سخنان امام: هر چه فكر كردم و در سرگذشت جهانيان انديشيدم كسى را نيافتم كه به چيزى افتخار كند و تعصب به خرج دهد، مگر اين كه يا دليلى داشته است كه حقيقت را بر نادانان مشتبه كرده و يا در عقل و انديشه سفيهان و مردم كودن نفوذ داشته است، بجز شما كه بدون هيچ دليل و سبب در باره امورى تعصب مىورزيد. ابليس در برابر آدم به ماده وجودى خود به مباهات برخاست و آفرينش رقيب خود را مورد طعن قرار داد و گفت: من از آتشم و تو از خاك و ثروتمندان عياش ملتها، تعصبشان به سبب زور و زيور و دارايىشان است و مىگويند: ثروت و فرزندان ما از همه بيشتر است و هرگز مجازات نمىشويم، اما اگر قرار است كسى به چيزى بنازد بايد به اخلاق پسنديده و اعمال نيك و كارهاى خوب باشد، همان كارهايى كه افراد با شخصيت و دليران خاندان عرب و سران قبايل در آنها بر يكديگر برترى مىجستند، يعنى خويهاى پسنديده، انديشههاى بزرگ، مقامهاى بلند و آثار ستوده. در اين امور تعصب داشته باشيد براى خصلتهاى ارزشمند، حفظ حقوق همسايگان، وفا به پيمانها، اطاعت كردن نيكيها، سرپيچى از تكبر، جود و بخشش داشتن، خوددارى از ستم، وحشت از آدمكشى، انصاف در باره مردم، فرو بردن خشم، و دورى كردن از فساد در زمين.
از كيفرهايى كه در اثر كردار بد و كارهاى ناپسند بر امتهاى پيشين واقع شده بر حذر باشيد و حالات آنها را در خوبيها و سختيها همواره به ياد آوريد، نكند شما هم مانند آنان باشيد، پس آن گاه كه در تفاوت حال آنان به هنگامى كه در خوبى بودند و هنگامى كه در شرّ و بدى قرار داشتند انديشه كرديد به سراغ كارهايى برويد كه موجب عزت و اقتدار آنان شد، دشمنان را از ايشان دور كرده عافيت و سلامت بر آنها روى آورد، نعمت را در اختيارشان قرار داد و كرامت و شخصيت باعث پيوند اجتماعى ايشان شد، يعنى از تفرقه و پراكندگى اجتناب ورزيدند، در الفت و