ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٤٠٥ - نكوهش تكبر از نظر قرآن و سنت
طرد مىكند. و در موقع نصيحت كردن و خيرخواهى سختى و زورگويى به عمل مىآورد، و اگر كسى سخن او را نپذيرد و با دليل ردّ كند خشمگين مىشود و نسبت به دانش آموزان خود، درشتى روا مىدارد و آنان را حقير شمرده به خدمت مىگيرد، غيبت و بدگويى مىكند و حرف زياد مىزند، از اثرهاى سوء تكبر آن است كه گاهى باعث ترك بسيارى از كارهاى پسنديده مىشود، از جمله اين كه، تواضع را ترك مىكند و از مجالست با پايينتر از خود دورى مىنمايد و با صاحبان حاجت به نرمى رفتار نمىكند و بسيارى از نارواهاى ديگر.
نكوهش تكبر از نظر قرآن و سنت
نكوهشهاى زيادى از اين خوى ناپسند در قرآن و سنت نقل شده است: اما در قرآن مىفرمايد.
الف: «كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ [١]».
ب: «وَ اسْتَفْتَحُوا وَ خابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ [٢]» و اما سنت:
الف: پيامبر اكرم فرمود: خداوند متعال مىفرمايد: كبريايى در خور من و بزرگوارى شايسته مقام من است، و هر كه اين دو صفت را بر خود روا دارد، با من به ستيزه برخاسته است و من او را در جهنم سرنگون خواهم ساخت.
ب: امام (ع) مىفرمايد: كسى كه در دلش ذرهاى تكبر و خود پسندى باشد داخل بهشت نمىشود، و اين كه اين صفت پردهاى ميان انسان و بهشت مىشود به آن دليل است كه وى را از خويهاى پسنديدهاى كه در حقيقت راههاى ورود
[١] سوره مؤمن (٤٠) قسمتى از آيه (٣٤) يعنى: اين چنين مهر مىنهد خداوند بر دل هر متكبّر ستمكارى.
[٢] سوره ابراهيم (١٤) آيه (١٤) يعنى: فتح و پيروزى نصيب رسولان الهى و هلاكت و حرمان سزاى هر ستمگر و جبّار است.