ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ١٢٦ - ان الله سبحانه بعد المعانده،
مقامشان پسنديده، ايشان در حالى كه به مناجات با خدا نسيم عفو و بخشش را احساس مىكنند، گروگان نيازمندى به فضل و كرم خداوند و اسير تواضع و فروتنى در برابر عظمت و بزرگوارى او هستند، بسيارى اندوه دلها و كثرت گريه، چشمهاى آنان را مجروح كرده است، براى هر درى كه راه رغبت و توجه به سوى خداست آنان را دست كوبندهاى است، از كسى درخواست مىكنند كه سختى و تنگدستى براى او معنا ندارد و خواستار از او نوميد نمىشود، اكنون به خاطر خود به حساب خويشتن برس كه نفوس ديگر، حسابرسى غير از تو دارند.»
[شرح]
(٥٢٦٩٥- ٥٢٦٧٣)
ان اللَّه سبحانه ... بعد المعانده،
براى روشن شدن اين فرمايش امام نخست بايد به معناى ذكر و فضيلت و فايده آن اشاره شود، امّا معناى آن، از برخى موارد چنان معلوم مىشود كه ذكر به معناى قرآن است، «وَ هذا ذِكْرٌ مُبارَكٌ أَنْزَلْناهُ [١]» كه مراد قرآن است، و بعضى گفتهاند مراد از ذكر، حمد و ستايش و تسبيح و تكبير و تهليل و ثناى خداوند است.
ارزش و فضيلت ذكر در قرآن: در موارد بسيارى از اين كتاب شريف، خداوند امر به ذكر فرموده است كه از جمله آنها:
الف- «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ [٢]».
ب- «اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً [٣].»
ج- «فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ [٤].»
[١] سوره انبياء (٢١) آيه (٤٩)، يعنى: و اين قرآن كتابى است با اندرز و تشكر و بركت بسيار كه ما آن را (براى هدايت و سعادت خلق) فرستاديم.
[٢] سوره بقره (٢) آيه (١٥١)، يعنى: پس مرا ياد كنيد تا من نيز به ياد شما باشم. بقيه آيه: أَ فَأَنْتُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ.
[٣] سوره احزاب (٣٣) آيه (٤١)، يعنى: خداى را با فراوانى ياد كنيد.
[٤] سوره بقره (٢) آيه (٩٨)، يعنى: هر گاه از عرفات باز گشتيد به ياد خدا بپردازيد.