شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٧٢ - فصل پنجم در بيان ابتلاء مؤمنين

خانه دل را از غبار اغيار جاروب فرمودند، و رفض غبار كثرت از آن كردند، پس حق تعالى‌ به جلوه‌هاى مناسبه با قلوب آنها به آنها تجلى فرمايد، و دل آنها را به خود خوش كند، و از ديگران منصرف فرمايد.

و از براى اين مقام بطور كلى، سه درجه است: درجه اولى، مشاهده تجلّى افعالى است، و در اين مقام رضا به قضاء اللَّه به كمال مرتبت حاصل آيد. درجه ثانيه، مشاهده تجلّى صفاتى و اسمائى است. درجه ثالثه، مشاهده تجلّى ذاتى است. و اين دو مقام ارفع از اسم رضا و امثال آن است گرچه روح رضا، كه حقيقت محبّت و جذبه است، در اين مقام موجود است به طور كمال. و در احاديث شريفه اشاره به مقام كمال رضا فرموده:

عَنْ أبِي عَبْدِ اللَّهِ [عليه السلام‌] قالَ:

«إنَّ أعْلَمَ النّاسِ بِاللّهِ أرْضاهُمْ بِقَضاءِ اللّهِ عَزَّ وَ جَلّ».

[١]

فصل پنجم [در بيان ابتلاء مؤمنين‌]

چنانچه رضا از جنود عقل و رحمان است و از لوازم فطرت مخموره است، سخط از جنود جهل و ابليس و از لوازم فطرت محجوبه جاهله است، و از نقصان معرفت به مقام ربوبيّت و جهل به عزِّ شامخ حضرت حقّ- جلَّ و علا- است. و اين از ثمره خبيثه حبّ نفس و حبّ دنيا است كه چشم و گوش انسان را جز از شهوات و آمال دنياوى كور كند، و به واسطه احتجاب از مقامات روحانيّه و

[١] همانا آگاه‌ترين مردم به خداوند، راضى‌ترين آنها به حكم و قضاى الهى است.

(اصول كافي، ج ٢، ص ٤٩، كتاب الايمان و الكفر، باب الرضا بالقضاء، ح ٢).