شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٤١ - فصل سوم در فرق ميان خوف، كه از جنود عقل و رحمان است، و ميان قنوط، كه از جنود جهل و شيطان است

مراتب معارف الهيّه و كفيل عالى‌ترين سعادات دينيّه و دنياويّه است- فرو فرستاده به دست پيغمبرى چون رسول ختمى، كه اكرم مخلوقات و اعظم و اقرب موجودات است، به وسيله جبرئيل امين كه افضل ملائكة اللَّه است. اينها همه، كرامت اين انسان است.

آيا با كدام سابقه خدمت و مزد و اجرِ كدام عبادت و اطاعت است اين نعمتها و رحمتها؟ كور باد چشمى و قلبى كه اين همه نعمت را مى‌يابد و مى‌بيند و در دل خود يأس و نوميدى راه مى‌دهد!

اى بيچاره انسان! جهنّم و عذابهاى گوناگون عالم ملكوت و قيامت صورتهاى عمل و اخلاق خود تست. تو به دست خود، خويشتن را دچار ذلّت و زحمت كردى و مى‌كنى تو با پاى خود به جهنّم ميروى و به عمل خود، جهنّم درست مى‌كنى جهنم نيست جز باطنِ عملهاى ناهنجار تو. ظلمتها و وحشتهاى برزخ و قبر و قيامت نيست جز ظلّ ظلمانى اخلاق فاسده و عقايد باطله بني الانسان:

«فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ^ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ». [١]

امير المؤمنين فرمايد: «اين آيه شريفه، محكمترين آيات است» [٢]. و ظاهر اين آيه شريفه آن است كه خود عمل خوب و بد را مى‌بينيم.

در آيه ٣٠ آل عمران فرمايد: «يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ». [٣]

[١] هر كس به اندازه مثقال ذرّه‌اى كار خير انجام دهد، آن را مى‌بيند. و اگر ذرّه‌اى كار شرّ انجام دهد، آن را مى‌بيند. (زلزال/ ٨- ٧).

[٢] اين گفته در تفسير مجمع البيان، ج ١٠، ص ٨٠٠؛ و نور الثقلين، ج ٥، ص ٦٥٠، ح ١٦ به صحابى رسول خدا (صلّى اللَّه عليه و آله) عبد اللَّه بن مسعود نسبت داده شده است.

[٣] روزى كه هر كس كار نيك و كار بد خود را، در برابر خود حاضر مى‌بيند. (آل عمران/ ٣٠).