شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٨٣ - فصل هفتم در ذكر فضايل حلم از طريق منقول

و نيز خداى تعالى‌ حضرت ابراهيم «خليل الرحمن» را- كه از اعاظم كُمَّل دارِ وجود است- توصيف به حلم فرموده است؛ در سوره هود، آيه ٧٥ فرمايد:

«إِنَّ إِبْراهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ» [١] و حضرت اسماعيل ذبيح اللَّه را نيز به حلم توصيف فرموده؛ در سوره صافّات، آيه ١٠١ فرمايد: «فَبَشَّرْناهُ بِغُلامٍ حَلِيمٍ»، در مقام بشارت به حضرت ابراهيم مى‌فرمايد: «بشارت داديم او را به پسر بردبار». و از ميانه تمام اوصاف كمال، اين صفت را انتخاب فرموده، و اين از غايت عنايت ابراهيم خليل به اين صفت كمال بوده است، و يا عنايت حق تعالى‌، يا هر دو. و در هر صورت، برجستگى اين ملكه شريفه را ثابت مى‌كند.

و در روايات شريفه از اين خُلق شريف مدح شايان شده. در كافى شريف، سند به حضرت باقر العلوم- سلام اللَّه عليه- مى‌رساند كه گفت: «همانا خدا دوست مى‌دارد با حياء حليم را».

« إنَّ اللّهَ- عَزَّ وَ جَلَّ- يُحِبُّ الحَيِيَّ الحَلِيمَ». [٢]

و در روايت ديگر مى‌فرمايد: «رسول خدا گفت: همانا خدا دوست مى‌دارد با حياء حليم عفيفِ بسيار با عفَّت را»

« إنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْحَيِىَّ الْحَلِيمَ الْعَفِيفَ الْمُتَعَفِّفَ». [٣]، و پيش اهل محبت و معرفت، اين مدح، بالاترين مدحها است؛ زيرا كه نزد آنان محبّت الهى با هيچ چيز مقايسه نشود و هيچ چيز موازنه با آن نكند. و از شيخ بهائى- رحمه اللَّه- منقول است كه گفته: «خداوند كسى را كه دوست دارد، از لقاء خود محروم نكند و او را به وصال خود برساند و اين خاصيت بس است براى خُلق شريف؛ براى كسانى [كه‌] اهل‌

[١] ابراهيم، بُردبار و رئوف و فرمانبردار است. (هود/ ٧٥).

[٢] متن حديث، اين است:

«إنَّ اللّهَ- عَزَّ وَ جَلَّ- يُحِبُّ الحَيِيَّ الحَلِيمَ».

(اصول كافي، ج ٢، ص ٩١، باب الحلم، ح ٤).

[٣] متن حديث نبوي، چنين است:

«إنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْحَيِىَّ الْحَلِيمَ الْعَفِيفَ الْمُتَعَفِّفَ».

(همان مصدر، ص ٩٢، باب الحلم، ح ٨).