شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٠٧ - و امّا روايات

و در غلاف ملك و غُل و بند اين عالم است، تنگ و ظلمانى و تاريك است و قابل نور هدايت و جلوه جمال و جلال نيست. و هر قدر منصرف از دنيا و زخارف آن شود، شرح صدر براى او حاصل شود و قبول نور معنوى كند تا آن جا كه به كلّى از دار غرور منصرف و متجافى و منخلع شود، پس لايق جلوه نور مطلق و جمال جميل شود. و شايد استعداد براى موت، اعم از موت طبيعى حيوانى باشد. پس متعرّض جميع مراتب زهد باشد.

و امّا روايات:

فَمِنْهَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ- قدِّس سرُّه- بِإسْنادِهِ عَنْ أبِي عَبْدِ اللَّهِ- عَلَيْهِ السلامُ- قالَ: «مَنْ زَهَدَ فِي الدُّنْيا أثْبَتَ اللّهُ الْحِكْمَةَ فِي قَلْبِهِ، وَ أنْطَقَ بِهَا لِسَانَهُ، وَ بَصَّرَهُ عُيُوبَ الدُّنْيَا داءَها وَ دَواءَها، وَ أخْرَجَهُ مِنَ الدُّنْيَا سالِمَاً إلَى دارِ السَّلامِ».

[١]

از زهد در دنيا و اعراض از آن نور حكمت كه راهنماى طريق سعادت و وصول به مقام كمال انسانيّت است، در قلب ثابت و برقرار شود، و از قلب جريان به زبان پيدا كند، چنانچه در باب اخلاص نيز وارد است كه: «كسى كه چهل روز براى خدا خالص شود، چشمه‌هاى حكمت از قلبش به زبانش جريان پيدا كند».

« ما أخْلَصَ عَبْدٌ لِلّهِ- عَزَّ وَ جَلَّ- أرْبَعِينَ صَباحَاً إلَّا جَرَتْ يَنابِيعُ الحِكْمَةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلى لِسانِهِ». [٢]

اخلاص نيز با زهد حقيقى در ترك آمال و مقاصد خود شريك است، و

[١] امام صادق- عليه السلام- فرمودند: كسى كه در دنيا زهد پيشه كند، خداوند حكمت را در قلبش ثابت كرده، و زبانش را به آن گويا نموده، و عيبهاى دنيا و درد و درمان آن را به او بنماياند، و او را از آن سالم به دار السَّلام بيرون برد. (اصول كافي، ج ٢، ص ١٠٤، باب ذمّ الدّنيا و الزّهد فيها، ح ١).

[٢] متن اين حديث نبوي متواتر، چنين است:

«ما أخْلَصَ عَبْدٌ لِلّهِ- عَزَّ وَ جَلَّ- أرْبَعِينَ صَباحَاً إلَّا جَرَتْ يَنابِيعُ الحِكْمَةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلى لِسانِهِ».

(بحار الأنوار، ج ٦٧، ص ٢٤٣- ٢٤٢، ح ١٠).