شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٧٦ - فصل ششم در فضيلت رضا و ذم سخط از طريق نقل

مِنَ الصِّدِّيْقِيْنَ عِنْدِي».

[١]

معلوم مى‌شود كه مقام صديقين كه از اعلا مراتب مقامات انسانيه است، به رضا و صبر و شكر حاصل شود، و معلوم است مقام رضا ارفع از آن دو مقام است.

وَ عَنْهُ- عَلَيْهِ السَّلامُ- قالَ:

«لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللّهِ- صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ- يَقُوْلُ لِشَيْ‌ءٍ قَدْ مَضى: لَوْ كانَ غَيْرُهُ!».

[٢]

وَ قَدْ حُكِيَ عَنْ عَمّار- رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ- أنَّهُ قالَ فِي صفَّيْن:

«اللّهُمَّ إنَّكَ تَعْلَمُ أنِّي لَوْ أعْلَمُ أنَّ رِضاكَ فِى أنْ أقْذِفَ بِنَفْسِى هذا الْبَحْرَ لَفَعَلْتُ. اللّهُمَّ إنَّكَ تَعْلَمُ أنِّي لَوْ أعْلَمُ أنَّ رِضاكَ فِي أنْ أضَعَ ظَبَّةَ سَيْفِي في بَطْنِي ثُمَّ أنْحَنِي عَلَيْهِ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ ظَهْرِي لَفَعَلْتُ. اللّهُمَّ إنّي أعْلَمُ مِمّا عَلَّمْتَنِي أنَّي لا أعْمَلُ عَمَلًا الْيَوْمَ هذا هُوَ أرْضى لَكَ مِنْ جِهادِ هؤُلاءِ الْفاسِقينَ».

« و لو أعلم اليوم عملًا أرضى لك منه لَفعلتُه». [٣]

[١] خداوند تعالى‌ فرموده است: بنده مؤمنم را به كارى نمى‌گيرم مگر آنكه آن را براى او خير قرار مى‌دهم، پس او بايد به قضاىِ من راضى باشد، و براى بلاىِ من صبر كند، و نعمتهاى مرا شكر گويد. اى مُحمّد او را نزد خود از صدّيقين خواهم نوشت. (همان مصدر، همان باب، ص ٥٠، ٥١، ح ٦).

[٢] رسول خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- براى چيزهايى كه واقع نمى‌شد و يا گذشته بود، نمى‌گفتند: اى كاش طور ديگرى مى‌شد. (همان مصدر، همان باب، ص ٥٢، ح ١٣).

[٣] از عمّار بن ياسر- رضي اللَّه عنه- حكايت شده كه در واقعه صفّين گفت: خدايا تو مى‌دانى كه اگر من بدانم رضاى تو در اين است كه خود را به دريا افكنم، اين كار را خواهم كرد. و خدايا تو مى‌دانى كه اگر بدانم رضاى تو در اين است كه نوك شمشير را در شكم خود فرو كنم تا از پُشتم خارج شود، اين كار را خواهم كرد. خدايا از آنچه كه به من تعليم دادى آموختم و دانستم كه من امروز كارى را كه خوشايندتر باشد نزد تو از جهاد با اين گروه فاسقين انجام نمى‌دهم. در متن اين حكايت، بعد از «جهاد هؤلاءِ الفاسقين» آمده است:

«و لو أعلم اليوم عملًا أرضى لك منه لَفعلتُه».

(وقعة صفّين، نصر بن مزاحم المنقري، ص ٣٢٠).