شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٠٧ - فصل سوم در تعقيب اين باب و موعظت اولو الألباب است

«وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ». [١]

و اگر اهل معرفت هستى و مشى به طريقه عرفاء شامخين كنى، با جلوه احدى و واحدى و ذاتى و فعلى اثبات علم ذاتى و فعلى حق به تمام ذرات موجودات كنى.

و اگر متعبد به كتب آسمانى و كلمات اصحاب وحى و تنزيلى، به ضرورت همه اديان، علم محيط ازلى را ثابت دانى، و حق- جلّ و علا- را عالم ذرّات كائنات غايب و حاضر خوانى، و سعه و احاطه علم او را از قرآن شريف دريافتى. [٢]

و نيز به هر مرتبه از علم و عرفان يا تعبّد و ايمان هستى، نفوذ قدرت و احاطه سلطنت و كمال مالكيّت و تمام قاهريّت و قيّوميّت ذات مقدّسش را- علماً و برهاناً يا شهوداً و عرفاناً يا تحقّقاً و ايقاناً يا تعبداً و ايماناً- دريافتى، و نيز او را تنزيه از نقص و تحديد، و تسبيح از عيب و تقييد، و تبرئه از جهات نقائص و اعدام و مسلوبيت از اوصاف زشت و ناهنجار كنى؛ چون بخل و شحّ و حسد و حرص و امثال آن كه از كمال نقص و تمام عيب بروز كند، و ذات مقدّس كمال مطلق و جمال بى‌حدّ از آن عارى و برىّ باشد. و نيز سعه رحمت و بسط رحمانيّت و كمال جود و تمام نعمت او را نسبت به تمام ممكنات به مشاهده و عيان مى‌بينى.

نعمتهاى او ابتدائى و بى‌سابقه خدمت است.

« كُلُّ نِعَمِكَ ابْتِداءٌ». [٣]

[١] و كليدهاى غيب، نزد اوست، جز وى كسى آنها را نمى‌داند. (انعام/ ٥٩).

[٢] نگاه كنيد به سوره‌هاى: طه، ٩٨؛ طلاق، ١٢؛ حديد، ٣؛ يونس (ع)، ٦١ و سبأ، ٣- ٢.

[٣] اقتباس از فرمايش امام سجّاد (عليه السلام) است كه:

«كُلُّ نِعَمِكَ ابْتِداءٌ».

(صحيفه سجّاديّه، ص ٧٦، دعائه فى الاعتراف و طلب التوبة).