شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٧٠ - فصل سوّم در بيان خطرات انحراف قوّه غضبيّه

بازنشستگان و خمودان تفضيل داده، و درجات آنها را در پيشگاه عظمت خود بزرگ شمرده‌ [١]، و از پافشارى در ميدان جنگها قدردانى فرموده، و آنها را به اقدام در معركه‌ها و پيشرفت در جنگها تحريص و ترغيب فرموده‌ [٢]؛ و تمام اينها در سايه قوّه شريفه غضب انجام گيرد، و با خمودى و سستى آن، انسان از تمام اين فضايل محروم شود، و به ذلّت و خوارى و پستى و اسارت تن در دهد، و از انجام وظايف انسانى و دينى بازنشيند. از اين جهت، اگر در كسى اين قوه خامد و خاموش باشد، بايد به معالجه آن پردازد و علاج علمى و عملى آن كند تا نفس در حال اعتدال درآيد.

فصل سوّم [در بيان خطرات انحراف قوّه غضبيّه‌]

زياده‌روى و افراط در غضب كه بيشتر مردم به آن دچارند، و در اين حديث شريف از آن تعبير به «سفه» شده است، از رذائل اخلاق و ذمائم اوصاف است كه انسان را به هلاكت مى‌كشاند، و چه بسا كه مايه شقاوت دنيا و آخرت انسان گردد.

انسانى كه اين قوّه در او از حدّ اعتدال خارج است، و به حدّ افراط و غلبه مايل است، چه بسا كه موجب هلاكت خود شود، و دين و دنياى خود را به باد فنا دهد.

در كافى شريف، از حضرت صادق حديث كند كه پيغمبر فرمود: «غضب‌

[١] اشاره است به آيه ٩٥ سوره نساء.

[٢] اشاره است به آيات: ٦٥ سوره أنفال، ٣٨ سوره توبه و ٨٣ سوره نساء.