شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٥٥ - فصل سوّم در تحصيل فضيلت عدالت

ملت را نورانى كرده و تا ابد آن نورانيّت باقى است، و ظلمتها و شقاوتهاى مثل معاوية بن أبي سفيان‌ [١] و ائمه جور مثل او، هزاران سال بذر شقاوت و خسران ملتها و مملكتها است؛ چنانچه مى‌بينيم.

و چون اطفال را حشر دائم يا غالب با پدر و مادر است، تربيتهاى آنها بايد عملى باشد؛ يعنى، اگر فرضاً خود پدر و مادر به اخلاق حسنه و اعمال صالحه متصف نيستند، در حضور طفل با تكلّف، خود را به صَلاح نمايش دهند تا آنها عملًا مرتاض و مربى شوند، و اين خود، شايد مبدأ اصلاح خود پدر و مادر نيز شود؛ زيرا كه مجاز قنطره حقيقت و تكلف راه تخلّق است.

و فساد عملى پدر و مادر از هر چيز بيشتر در اطفال سرايت كند. چه بسا كه يك طفل، كه عملا در خدمت پدر و مادر بد تربيت شد، تا آخر عمر با مجاهدت و زحمت مربيان اصلاح نشود.

و حسن تربيت و صَلاح پدر و مادر از توفيقات قهريّه و سعادات غير اختياريّه‌اى است كه نصيب طفل گاهى مى‌شود؛ چنانچه فساد و سوء تربيت آنها نيز، از شقاوات و سوء اتفاقات قهريه‌اى است كه بى‌اختيار نصيب انسان شود؛ چنانچه مراحل سابقى بر اين مرحله نيز است كه ممكن است در آن مراحل، بذر سعادت انسان و شقاوت آن كشته گردد؛ چون اختيار زن صالحِ خوبِ خوش اخلاقِ سعيد، و اختيار غذاهاى مناسب حلال، در قبل از حمل و زمان حمل و ايام رضاع و امثال آن، كه تفصيل آن محتاج به رساله جداگانه‌اى است، كه اميد است به توفيق حق موفّق به افراز آن شوم، و بحث مستقصاى جداگانه در اطراف آن كنم با خواست خداى تعالى‌.

[١] براى اطلاع بر احوال وى و مظالم او نگاه كنيد به: الغدير، علّامه امينى (ره)، ج ١٠.