شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٥ - مقاله سوم در شمهاى از خصايص و صفات اين دو حقيقت عقليه و جهليه، به حسب آنچه در اين حديث شريف به آن اشاره فرموده

مقاله سوم در شمه‌اى از خصايص و صفات اين دو حقيقت عقليه و جهليه، به حسب آنچه در اين حديث شريف به آن اشاره فرموده‌

اوّل آن كه فرموده:

«إنَّ اللّهَ خَلَقَ الْعَقْلَ»

، و در اين، دو نكته است كه اشارت به اصل حقيقت عقليه تواند بود:

اوّل آن كه: نسبت خلق به عقل داده و او را مخلوق شمرده، و اين ممكن است اشارت به آن باشد كه حقيقت عقليه در مقابل امر و از تنزلات آن است؛ چه كه عالم امر عبارت از: فيض منبسط و نَفَس الرحمن و وجود مطلق و مقام برزخيّت كبرى و اضافه اشراقيّه و روحانيّت محمديّه و علويّه- عليهما و على آلهما الصلاة و السلام- است، و او را تعيُّن و تقيُّد و مقابلى نيست و به او نسبت تخلُّق نتوان داد مگر مجازاً؛ چنانچه در بعض احاديث به اين نسبت مجازيه او را منتسب فرمودند

« إنَّ اللّهَ كانَ إذْ لا كانَ، فَخَلَقَ الْكانَ وَ الْمَكانَ، وَ خَلَقَ نُورَ الْأَنْوارِ الَّذي نُوِّرَتْ مِنْهُ الْأَنْوارُ، وَ أجْرى فيهِ مِنْ نُورِهِ الَّذي نُوِّرَتْ مِنْهُ الْأَنْوارُ،

وَ هُوَ النُّورُ الَّذي خَلَقَ مِنْهُ مُحَمَّداً وَ عَلِيّاً». [١]. و اهل معرفت گويند: يكى از محتملات‌

[١] گويا نظر به اين حديث امام صادق (عليه السلام) دارند كه:

«إنَّ اللّهَ كانَ إذْ لا كانَ، فَخَلَقَ الْكانَ وَ الْمَكانَ، وَ خَلَقَ نُورَ الْأَنْوارِ الَّذي نُوِّرَتْ مِنْهُ الْأَنْوارُ، وَ أجْرى فيهِ مِنْ نُورِهِ الَّذي نُوِّرَتْ مِنْهُ الْأَنْوارُ،

وَ هُوَ النُّورُ الَّذي خَلَقَ مِنْهُ مُحَمَّداً وَ عَلِيّاً».

(خداوند بود وقتى كه كانَ نبود، پس كانَ و مكان را خلق فرمود، و نور الأنوارى را كه أنوار از آن نورانى شدند خلق كرد، و از نور او أنوار در او جارى ساخت، و آن نورى است كه محمّد و على (عليهما السلام) را از آن خلق فرمود).

(اصول كافى، ج ١، ص ٣٦٧، كتاب الحُجّة، باب ١١١، ح ٩).