شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٢٦ - تتمّةٌ
تأثيرش در نفس كاسته شود.
«كُلا» مربوط به آيات سابقه است؛ يعنى هر گز انسان را در آن روز هولناك چيزى نتوان از عذاب نجات دهد، گر چه زن و فرزند و هر چه در عالم است، فدا دهد.
همانا آتش جهنم شعلهور است و با آن شعله، گوشت و پوست و عصب و عروق را از استخوان مىريزد، دائماً، پس مىرويد.
آن شعله به خود دعوت مىكند آنهايى را كه از حق رو برگردان شدند و پشت كردند و جمع كردند مال و منال را و خزينه كردند.
همانا انسان بسيار حريص خلق شده. چون به او شرّى رسد، جزع كند. و چون خيرى رسد، منع كند و حقوق الهى و خلقى را ندهد.
و بايد دانست كه چون فطرت محجوبه، چون طبيعت ثانويه شده است از براى انسان، از اين جهت فرموده: «إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً» [١] و اين منافات با خلق فطرت بر سلامت ندارد، چنانچه واضح است.
و روايات شريفه در اين باب بسيار است، و ما به ذكر كمى از آن قناعت كنيم.
كافي بِإسْنادِهِ عَنْ أبي عَبْدِ اللَّهِ- عَلَيْهِ السَّلامُ- قالَ: «قالَ أبُو جَعْفَرٍ- عَلَيْهِ السَّلامُ-: مَثَلُ الْحَرِيْصِ عَلَى الدُّنْيا مَثَلُ دُوْدَةِ الْقَزِّ كُلَّمَا ازْدادَتْ مِنَ الْقَزِّ عَلى نَفْسِه لَفّاً كانَ أبْعَدَ لَها مِنَ الْخُرُوجِ حَتّى تَمُوتَ غَمّاً». قالَ: «وَ قالَ أبُو عَبْدِ اللَّهِ:
أغْنَى الْغَنِيِّ مَنْ لَمْ يَكُنْ لِلْحِرْصِ أسيراً».
[٢]
[١] در نسخه اصل، «خلق انسان هلوعا» آمده است.
[٢] اصول كافى، ج ٢، ص ٢٣٨، باب ١١٦، ح ٧.