شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٧٣ - فصل پنجم در بيان ابتلاء مؤمنين
مدارج اهل معرفت و معارج اصحاب قلوب از ابتلائات- كه مُصلِح نفوس و مُربّي قلوب است- روگردان شود، و از اقبال دنيا كه بدترين افتتان و ابتلا است، راضى و فرحناك شود.
ما اكنون بعضى از روايات شريفه را در اين باب ذكر كنيم، شايد از بركت كلمات اصحاب وحى و تنزيل، قلوب قاسيه را نرمى حاصل شود، و نفوس غافله را تيقّظى رخ دهد. و ما در كتاب «اربعين» گرچه شرح طولانى در باب ابتلاء مؤمنين و نكته آن داديم؛ ولى اين جا نيز براى مزيد فايده و عدم حواله، مختصرى مذكور مىداريم.
كافِي بِإسْنادِهِ عَنْ أبِي عَبْدِ اللَّهِ قالَ:
«إنَّ أشَدَّ النّاسِ بَلاءً الأنْبِياءُ، ثُمَّ الَّذينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الأمْثَلُ فَالأمْثَلُ».
[١]
وَ عَنْ أبِي عَبْدِ اللَّهِ قالَ:
«إنَّ عَظِيْمَ الأجْرِ لَمَعَ عَظِيمِ الْبَلاءِ وَ مَا أحَبَّ اللّهُ قَوْمَاً إلّا ابْتَلاهُمْ».
[٢]
وَ عَنْ أبي عَبْدِ اللَّهِ- عَلَيْهِ السَّلامُ- قالَ:
«إنَّ لِلّهِ- عَزَّ وَ جَلَّ- عِباداً فِي الأرْضِ مِنْ خالِصِ عِبادِهِ ما يُنْزِلُ مِنَ السَّماءِ تُحْفَةً إلىَ الأرْضِ إلّا صَرَفَها عَنْهُمْ إلى غَيْرِهِمْ، وَ لا بَلِيَّةً إلّا صَرَفَها إلَيْهِمْ».
[٣]
[١] شديدترين مردم از جهت امتحان و آزمايش، انبياء هستند، سپس كسانى كه به انبياء نزديك مىباشند، و بعد از ايشان هر كه در رُتبه بالاتر است.
(اصول كافي، ج ٢، ص ١٩٦، كتاب الايمان و الكفر، باب شدّة ابتلاءِ المؤمن، ح ١).
[٢] همانا اجر و پاداش بزرگ با امتحان و آزمايش بزرگ همراه است، خداوند قومى را دوست ندارد مگر آنكه او را مورد آزمايش قرار ميدهد. (همان مصدر، همان باب، ح ٣).
[٣] بدرستى كه براى خداوند در زمين، بندگان خالصى است كه از آسمان تحفهاى نازل نمىشود مگر آنكه آن را از ايشان منصرف سازد، و به غير ايشان متوجّه كند. و هيچ بلايى را نازل نمىكند مگر آنكه به آنها متوجّه گرداند. (همان مصدر، همان باب، ح ٥).