شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٨٥ - فصل چهارم موعظت براى اصلاح نفس

صورت غير انسان است، چنانچه خط مستقيم بين دو نقطه بيش از يكى نيست؛ چنانچه در آيات شريفه قرآنيّه اشارت به آن شده:

در آيه ١٥٣ از سوره مباركه انعام فرمايد: «وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ». [١]

و از رسول خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- منقول است كه خط مستقيمى كشيدند و فرمودند: «اين راه رشد و هدايت است». و از چپ و راست آن خطهائى كشيدند و فرمودند: «اينها راههائى است كه بر هر راهى از آن شيطانى است كه دعوت به سوى آن كند.» پس از آن، اين آيه شريفه را قرائت فرمودند.

« خَطَّ رسولُ اللّه- صلّى اللّه عليه و آله- خطّاً بيده، ثمَّ قال: هذَا سَبِيلُ اللّهِ مُسْتَقِيماً، ثمَّ خَطَّ خطوطاً عن يمينِهِ و عن شِمالِهِ، ثمَّ قال: وَ هذِهِ السُّبُلُ لَيْسَ مِنْها سَبِيلٌ إلَّا عَلَيْهِ شَيْطانٌ يَدْعُو الَيْهِ، ثُمَّ قَرَأ:« وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ»». [٢]

فصل چهارم [موعظت براى اصلاح نفس‌]

هان اى عزيز! اگر انسان اين مطالبى را كه به موازين برهانيّه، پيش اهلش ثابت‌ [٣] و به نور كشف و شهود، نزد اصحاب معرفت مشهود است‌ [٤] و مطابق‌

[١] و بدرستى كه اين است راه راست من، از آن پيروى كنيد، و به راههاى گوناگون نرويد كه شما را از راه خدا پراكنده مى‌كند.

[٢] متن خبر به نقل از عبد اللَّه بن مسعود، اين است:

«خَطَّ رسولُ اللّه- صلّى اللّه عليه و آله- خطّاً بيده، ثمَّ قال: هذَا سَبِيلُ اللّهِ مُسْتَقِيماً، ثمَّ خَطَّ خطوطاً عن يمينِهِ و عن شِمالِهِ، ثمَّ قال: وَ هذِهِ السُّبُلُ لَيْسَ مِنْها سَبِيلٌ إلَّا عَلَيْهِ شَيْطانٌ يَدْعُو الَيْهِ، ثُمَّ قَرَأ: «وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ»».

(الدُّرّ المنثور، سيوطي، ج ٣، ص ٥٦، ذيل آيه ١٥٣ سوره أنعام).

[٣] نگاه كنيد به: الأسفار الأربعة، ج ٩، ص ٢٢٥، فصل ٩ از باب ١١؛ همان جلد، ص ٢٩٠، فصل ٢٠ از همان باب.

[٤] الفتوحات المكيَّة، ابن عربي، (طبع چهار جلدى)، جلد ١، ص ٢٩٧ و ٣٠١؛ و (طبع جديد) جلد ٤، ص ٣٦٦ و ٣٩٠.