شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٥٤ - فصل سوّم در تحصيل فضيلت عدالت

بسيار سهل و آسان است، زيرا كه نور فطرت مقهور نشده، و صفاى نفس را از دست نرفته، و اخلاق فاسده و صفات ناهنجار در نفس رسوخ ننموده.

و نفس كودك در ابتداى امر، چون صفحه كاغذ بى‌نقش و نگارى است كه هر نقشى را به سهولت و آسانى قبول كند، و چون قبول كرد، زوال آن به آسانى نشود؛ چنانچه مشاهَد است كه اطفال را معلومات يا اخلاقى كه در اول صباوت حاصل شده تا آخر كهولت باقى و برقرار است، و نسيان به معلومات زمان طفوليت كمتر راه پيدا كند. از اين جهت، تربيت اطفال و ارتياض صبيان از مهماتى است كه عهده دارى آن، بر ذمه پدر و مادر است، و اگر در اين مرحله، سهل انگارى و فتور و سستى شود، چه بسا كه طفل بيچاره را كار به رذائل بسيار كشد و منتهى به شقاوت و بدبختى ابدى او شود.

و بايد دانست كه تربيت يك طفل را نبايد فقط يكى محسوب داشت، و همين طور سوء تربيت و سهل انگارى درباره يك طفل را نبايد يكى حساب نمود. چه بسا كه به تربيت يك طفل، يك جمعيت كثير بلكه يك ملت و يك مملكت اصلاح شود، و به فساد يك نفر، يك مملكت و ملت فاسد شود.

نورانيت يك نفر مثل فيلسوف بزرگ اسلامى خواجه نصير الملّة والدين- رضوان اللَّه عليه- و علامه بزرگوار حلّى‌ [١]- قدّس اللَّه نفسه- يك مملكت و

[١] يوسف بن علّي بن مطَّهر مُكنَّى به أبو منصور و ابن مطَّهر، و ملقَّب به آية اللَّه، جمال الدّين و فاضل و مشهور به علَّامه حلّي از علما و فقهاى ربّانى اماميّه است، و در تمام مراتب علميّه، عقليّه و نقليّه، شهره آفاق، و در مراتب زهد و تقوى‌ بى‌نظير بود. وى صاحب تأليفات فراوانى در فقه و اصول و كلام مى‌باشد تا جايى كه ١٢٠ اثر علمى به او نسبت داده‌اند. علّامه حلّي در ٢٩ رمضان ٦٤٨ هجرى به دنيا پاى نهاد و در ١١ يا ١٢ محرّم الحرام ٧٦٦ هجرى به سراى باقى شتافت.

(ريحانة الأدب، خيابانى تبريزى، ج ٤، ص ١٧٨).