شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١١٠ - فصل پنجم راه تحصيل ايمان
انسانى را ندارند حيواناتى و چارپايانى هستند به صورت انسان، بلكه آنها گمراهترند از حيوان؛ چه كه انسان با آن نور فطرت اللّهى كه با يدِ قدرت حق- جلّ جلاله- مخمّر شده است [١]، و با آن قرآن و كتابهاى آسمانى و ارشاد و هدايت انبياء- كه اختصاص به او دارد- از مرتبه حيوانيت حركتى نكرده و به مقام حيوانى وقوف نموده.
حيوان غايت سيرش همين و صراطش تا منزل حيوانيت است، ولى انسان بيچاره در بين منزل راه گم كرده، و به سلوك انسانى نرسيده، و سرمايه سعادت خود را از دست داده و به خسارت و ورشكستگى عمر خود را گذرانده، و از طريق و صراط انسانيّت گمراه شده. پس اين انسان، اضل از حيوان است.
و نيز انسان اگر از تصرفات رحمانيّه و عقلانيّه خارج شد و در تحت تصرفات شيطانيّه و جهلانيّه وارد شد، در اوصاف حيوانى از همه حيوانات بالاتر شود. قوه غضب و شهوت انسانى عالم را آتش زند، و بنيان جهان را فرو ريزد، و سلسله موجودات را به باد فنا دهد و اساس تمدن و تديّن را منهدم كند.
گاهى شود كه بر اثر غضب يا حبّ رياست يك نفر، صدها هزار خانواده بنيان كن شود، و اساس رشته يك جمعيت گسسته گردد. هيچ يك از حيوانات، آتش غضبشان به اين سوزندگى و تنور شهوتشان به اين گرمى نيست.
انسان است كه براى غضب و شهوتش پايان نيست و حرص و طمعش را هيچ چيز فرو ننشاند.
انسان است كه با اغلوطه و شيطنت و مكر و خدعه، خانمانهايى را به قبرستان نيستى فرستد و عائلههايى را به باد هلاكت دهد.
[١] رجوع كنيد به ص ٧٦، پاورقى شماره ٢.