یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٨ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥٣٨

مکان اشتغل به مکان و خلا منه مکان فلایدری فی المکان الذی صار الیه ما حدث فی المکان الذی کان فیه، فاما اللَّه العظیم الشأن الملک الدیان فانه لایخلو منه مکان و لایشتغل به مکان و لایکون الی مکان اقرب منه الی مکان و الذی بعثه بالآیات المحکمة و البراهین الواضحة و ایده بنصره و اختاره لتبلیغ رسالاته صدقنا قوله بان ربه بعثه و کلمه.

فقام ابن ابی العوجاء فقال لاصحابه: من القانی فی بحر هذا؟

سألتکم ان تلتمسوا الی خمرة فالقیتمونی علی جمرة. فقالوا: ما کنت فی مجلسه الّا حقیراً. فقال: انه ابن من حلق رؤوس من ترون.

مسئله تسلیم و تعبد:

خلاصه حدیث بالا و همچنین بیان نهج البلاغه که در صفحه ٥٢٣ نقل کردیم، این است که خداوند به این وسیله میخواهد تسلیم و تعبد بنده را ظاهر کند.

این مسئله را باید طرح کرد که درست است که هر دستوری مصلحتی دارد که عقل احیاناً در مییابد، ولی آیا اگر انسان دستوری را فقط به حکم تعبد و تسلیم بجا آورد اقرب به عبودیت است یا اگر حکمت آن را بفهمد؟ البته اگر به حکم تعبد و تسلیم بجا آورد و حکمت را احاله کند به امر او، قطعاً اقرب به تعبد و تسلیم است.

اساساً یکی از رموز حج تسلیم تعبدی است و داستان ابراهیم و ذبح اسماعیل (ابراهیم پدر حج است) خود نشانهای از این تسلیم مطلق است.

فقیه، جلد ٢، صفحه ١٧٩:

صلاحیت اخلاقی:

عن ابی عبداللَّه علیه السلام: کان ابی یقول: ما یعبأ بمن یؤمّ هذا البیت اذا لم یکن فیه ثلاث خصال: خلق یخالق به من صحبه [١] و حلم یملک