یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨٨ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٤٨٨

نکردهاند که یک نوع بازیافتن خود [١] و شخصیت است که با آنچه آنها او را مذموم میدانند فرق میکند و شکستن خودی برای محو خودی مطلق نیست، بلکه برای مردن از یک خودی و زنده شدن به خودی دیگر است، و به همین جهت در شکست خودی آنقدر افراط شده که کرامت نفس را گاهی بکلی از بین میبرد، مثل اینکه جنید گفته: «لایکون العارف عارفاً حتی یکون کالارض یطائه البر و الفاجر» و امثال اینها که در صفحه ٤٨٥ گذشت.

ز. امام حسین علیه السلام تجسم این اصل و مظهر عالی این اصل اسلامی است. سراسر زندگی آن حضرت عملًا و قولًا پر است از شعارهای مکرمت که در صفحه ٤٨٢ و ٤٨٣ گذشت.

١١. معنای جمله علی علیه السلام که فرمود: من کرمت علیه نفسه هانت علیه شهواته این است که هرکس به بزرگواری و کرامت خود پی ببرد دیگر شهوات و هوا و هوسها در نظرش کوچک میگردد و نسبت به آنها بیاعتنا میشود. شهوات آلودگیهای روح و نفس است و از نظر دیگر نفس فروشی است و نفس باختگی است. بدیهی است که کسی که یک کتاب عالی یا یک شاهکار نقاشی را نمیشناسد، نه از آلودگی آن باک دارد و نه از باختن آن. در تعبیر قرآن است:

قل ان الخاسرین الذین خسروا انفسهم.

علی فرمود:

اکرم نفسک عن کل دنیة ... فانک لن تعتاض بما تبذل من نفسک عوضاً.