یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤٤ - کار و تربیت، کار و اشتغال علمی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٤٤٤

مناسب برای آنان فراهم کرده است.

تنوع در کار، از عوامل تربیت:

در ممالک پیشرفته که تنوع در کار، خود یکی از عوامل تربیت شناخته میشود آزمونهای بیشماری برای راهنمایی اطفال و جوانان و کشف استعدادهای درونی آنها موجود است. به وسیله این امتحانات میتوان جوانان را به شغلی که مناسب حال روحی آنان باشد تشویق و ترغیب نمود. در کارهای یدی و حرفههای کوچک و صنایع دستی، آزمون کمک بسیار مؤثری است ولی در خصوص شغلهای مهمتر از قبیل طب، قضاوت، ادبیات، سیاست و غیره باید منتظر بود که تحول بلوغ، گذشته و جوان از نظر رشد قوای هوشی و شعوری و تمایلات به مرحله کاملتری رسیده باشد. چه بسا استعدادهای تخصصی ابتدا نمایان نبوده و در مراحل بعدی تظاهر مینماید.

اصل تنوع در کار برای هر فرد و پرهیز از تربیت یک بعدی:

جوانان را باید تشویق کرد که در کار خود اصل تنوع را مرعی دارند و دست و حواس خود را به انواع و اقسام کارهای یدی، چشیدن غذاهای متنوع، شنیدن موسیقی و دیدن مناظر متعدد آشنا ساخته و ذوق تنوع در زندگی را پیدا کنند و از نظر هوشی به مجالست و مصاحبت با افراد مختلف رغبت نمایند ...

دو سیستم در استفاده از تنوع یا تخصص:

مشی تمدن اروپایی در این است که افراد را به آموختن حرفههای متنوع وا میدارد و در عین حال اصل تنوع را در آموزش و پرورش رعایت مینماید، یعنی هرکس در ضمن آموختن حرفه و شغلی که با استعداد و روحیه او مناسب است به تکمیل معلومات عمومی نیز پرداخته و از مصاحبت با کلیه افراد مردم از هر قوم و ملتی که باشند لذت برد و برای این منظور، ایده آل تربیت اروپایی این است که شخصیت را به حد اعلای افاده و استفاده برسانند. در صورتی که در مقابل این تمدن، خط مشی بعضی ممالک دیگر بر آن است که از هر فرد منتهای قدرت او را در حرفهای که به او سپرده شده گرفته تا سطح تمدن عمومی و قدرت مملکتی را به حد اعلای امکانات