یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥٢ - اصل عدالت در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٢٥٢

نبیند و گوشش جز تملق نشنود و دهانش جز به محصول بازوی دیگران نجنبد و بازوی خودش کار نکند و دستش جز برای بوسیدن دراز نشود، محال است که از لحاظ روحیه سالم بماند. در تحف العقول صفحه ٢٨١ از امام سجاد علیه السلام نقل میکند:

کم من مفتون بحسن القول فیه و کم من مغرور بحسن الستر علیه و کم من مستدرج بالاحسان الیه.

پس همان طوری که مولی فرمود جود امور را از موضع خود خارج میکند.

١٤. رجوع شود به ورقههای حقوق از نظر اسلام و همچنین به جلد سوم المیزان ذیل آیه ٦٠ از آل عمران (الحق من ربک فلاتکن من الممترین) راجع به اینکه حق از خداست نه با خدا، و از اینجا نظریه وسط بین اشاعره و معتزله به دست میآید.

و رجوع شود به سخنرانی شب ٢٣ رمضان ٨١ راجع به معنی عدل و مساوات و اینکه آیا مقتضای عدالت این است که همه مردم در یک صف باشند و بینشان هیچ تفاوت نباشد یا این است که تبعیض و تفاوت نابجا نباشد، و اگر دومی است ملاک باجا و بیجا بودن چیست؟

١٥. عطف به آنچه در آخر سخنرانی ٢٣ رمضان ٨١ در معنی مساوات گفته شد که زندگی مسابقه در بقاست و در یک چیز نباید تفاوت باشد و در یک چیز دیگر باید آزادی و تفاوت قهری باشد، نظیر حرکت در خیابانهاست. حرکت در خیابان مقررات و حدود و خطکشیها و چراغ قرمز و سبز دارد. تبعیضی که نباید باشد این است که یکی ممنوع باشد و یکی نباشد، برای یکی چراغ قرمز باشد و برای یکی سبز. ولی آن چیزی که باید آزاد باشد و اختلاف باید باشد و این اختلاف لازم و حتمی است این است که در حدود همان خیابانها و حدود و خطکشی بدون اینکه تجاوزی بشود، هرکس که ماشینش