یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٧ - عدل یا توازن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٢٢٧

٦. آیا مواد غذایی که به همه بدن میرسد بهطور مساوی میرسد یا بهطور متعادل؟

٧. در صافی ذیل آیه و السماء رفعها و وضع المیزان میگوید: ای بالعدل کما قال صلی الله علیه و آله: بالعدل قامت السموات و الارض.

در مفردات راغب نیز ذیل ماده عدل میگوید: و روی: بالعدل قامت السموات و الارض.

٨. عدل توازن است، نه تساوی. توازن مستلزم اختلافاتی است.

اختلافی که در طبیعت میان زن و مرد است در دو قسمت است: یکی اینکه زن پرورش دهنده نسل است، زن کشتزار است (نساؤکم حرث لکم)، حرث بودن مستلزم بارداری و شیردادن و پرستاری است.

دیگر اینکه زن جسماً و روحاً لطیف و رقیق آفریده شده است، عواطف زن با عواطف مرد متفاوت است [١]. بزرگترین آرزوی زن این است که از لحاظ جمال و زینت مورد تحسین واقع شود.

خودآرایی و تجلی، طبیعت اوّلی زن است؛ مصداق کنت کنزاً مخفیاً فاحببت ان اعرف است.

٩. گفتیم عدالت به یک معنی رعایت مساوات است اما در شرایط مساوی، یعنی لازمه رعایت توازن این است که دو چیز را در شرایط مساوی مساوی قرار دهیم.

آیه و لاتتمنوا ما فضل اللَّه به بعضکم علی بعض تسلیم شدن به اختلافهای طبیعی است.

١٠. در ظهر صفحه ١٩ زن در اسلام گفتیم دو عنصر مساوی با هم ترکیب نمیشوند و دو قطب همنام یکدیگر را طرد میکنند، یعنی توازن و وحدت و هماهنگی پیدا نمیشود. در فیزیک میگویند:

حرکت از اختلاف سطح پیدا میشود. اگر مستمع و گوینده در سطح واحد باشند سخن جریان پیدا نمیکند. آب از سربالایی به سراشیبی میآید. پس باید آنچه را یکی دارد دیگری نداشته باشد و آنچه