یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٢ - شفاعت - اشکالات شفاعت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٦٢

شفاعت - اشکالات شفاعت

رجوع شود به ورقههای اقسام توحید مخصوصاً بحث توحید در عبادت. در آنجا بحث اصولی جامعی شده است، مخصوصاً از نظر فرق میان ربوبیت و خالقیت که مشرکین عرب هرچند شرک در خالقیت قائل نبودند ولی شرک در ربوبیت قائل بودند و به همین جهت استشفاعات آنها و قربانیهای آنها و خضوع و تذللهای آنها در مقابل بتها واقعاً شرک در عبادت بود.

اشکالات شفاعت:

١. شفاعت تبعیض است و منافی عدل الهی است.

٢. شفاعت استثناست و برخلاف سنت الهی است که قانون کلی و استثنا ناپذیر است: لن تجد لسنة اللَّه تبدیلًا.

٣. شفاعت تحت تأثیر قرار دادن شافع است مشفوعٌ عنده را، و آن درباره خدا محال است و منافی وجوب وجود من جمیع الجهات است.

٤. شفاعت موجب تجرّی معصیت است (نظیر عقیده مرجئه که ایمان کافی است).

٥. قرآن نصی بر وقوع شفاعت ندارد.

٦. مقصود از شفاعت در قرآن سببیت انبیاست در دنیا از نظر دعوت.

٧. آیات قرآن در این زمینه متشابه است: فاما الذین فی قلوبهم زیغ فیتبعون ما تشابه منه ...

این هفت اشکال در المیزان آمده است. سه اشکال دیگر ما اضافه کردهایم در حاشیه المیزان:

٨. شفاعت با اصل قطعی عقلی و قرآنی که سعادت وابسته به عمل است (و ان لیس للانسان الّا ما سعی) منافات دارد.

٩. شفاعت نوعی بت پرستی است و منافی است با توحید در عبادت. بت پرستهای جاهلیت از آن نظر بت پرست شناخته شدهاند