یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢٥ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥٢٥

الا ترون ان اللَّه سبحانه اختبر الاولین من لدن ادم صلوات اللَّه علیه الی الاخرین من هذا العالم باحجار لاتضر و لاتنفع و لاتبصر و لاتسمع، فجعلها بیته الحرام الذی جعله للناس قیاماً ثم وضعه باوعر بقاع الارض حجراً و اقل نتائق الارض مدراً و اضیق بطون الاودیة قطراً بین جبال خشنة و رمال دمثة و عیون وشلة و قری منقطعة لایزکو بها خف ..

دو نوع درس:

درس برای حج و درس از حج:

٣١. در نمره ٢٨ از علی علیه السلام نقل کردیم: و الحج تقویة للدین. پس لااقل یکی از فلسفههای حج تقویت اسلام است. اکنون به چند مطلب باید اشاره کنیم:

مطلب اول اینکه بحث ما در درسهایی است که از حج و برای حج باید یاد بگیریم. اینکه میگوییم درس است مقصود این است که غیر از اعمال ظاهر و مناسک معروف، یک سلسله درسهای دیگر هم هست که بعضی را برای حج و بعضی را از حج باید یاد بگیریم، زیرا اسلام به اعتراف تمام علمای اسلام [١] در همه دستورهای خود منظورهای عالی و مقدسی را در نظر گرفته است. ما یک سلسله درسهای مقدماتی است که برای حج یعنی برای رسیدن به منظورهای اسلام از حج باید یاد بگیریم و یک سلسله درسهاست که از حج باید بیاموزیم، حج باید معلم و ما باید متعلم باشیم. آن درسهایی که ما باید برای حج بیاموزیم مقدماتی است برای رسیدن به منظورهای عالی اسلام از اجتماع عظیم حج و ما خود آن منظورها را از قرآن و سنت آموختهایم، فقط باید مراقبت کنیم که این منظورها واقعاً تأمین شود.

اجتماع کم نظیر و یا بینظیر حج از لحاظ کمیت و کیفیت و انگیزه:

اسلام ما را یعنی ملل مختلف غیر مرتبط به یکدیگر را که نه یک نژاد دارند و نه یک زبان و نه یک رنگ و نه یک حکومت و نه یک ملیت، در یک سرزمین با آمادگی روحی فوق العادهای جمع کرده است. اجتماع قطعاً بینظیری است، اجتماعی که از لحاظ کمیت