یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٧ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥٠٧
تفاسیر مفصل که از جنبه تاریخی متعرض این مطلب شدهاند [١] آقای غفوری در سخنرانی کنگره حج میگوید:
به طوری که نوشتهاند از زمانهای قدیم هفت معبد بزرگ و عمومی وجود داشته که در چین و هند و بلخ و صنعا و در قسمتهای شمالی و مرکزی ایران فعلی بودهاند و از همه قدیمیتر همان کعبه است [٢].
پربرکت بودن کعبه (تأثیر عموم در آن بودن):
٢. از آیات قرآن برمیآید که این خانه، خانه پربرکتی است و بناست که منشأ خیرات و برکاتی برای اهل توحید و عدل یعنی مسلمین باشد، چنانکه در آیه پیش ذکر شده است.
محل امن و امان بودن این خانه:
٣. از آیات قرآن باز برمیآید که این خانه و حریم آن محل امن و امان است. در کعبه و بلکه در حریم کعبه به نام حرم کسی حق تعرض به صید و هیچ شکاری تا چه رسد به انسان ندارد، که آنجا بست کامل و آزادی و امنیت کامل و حریت بیان و عقیده کامل و عدم تعرض کامل برقرار است.
بست و پناهگاه:
این جهت که بعضی امکنه مقدس است و پناهگاه، و اشخاصی در آنجا پناهنده میشوند مثل مجلس شورا و سنا و غیره و یا در قدیم مشاهد مشرفه و خانه علما، خود مطلبی است. به هرحال از یک نظر حرم حکم بست را دارد حتی نسبت به حیوانات. البته باید دید از نظر مجرمین قانونی چه حکمی [دارد] خصوصاً کسانی که در خود حرم مرتکب موجبات حد و قصاص میشوند. در دعای ابراهیم نیز آمده است: رب اجعل هذا بلدا امناً یا: اجعل هذا البلد امناً و همچنین سوره بقره، آیه ١٢٥: و اذ جعلنا البیت مثابة للناس و امناً و اتخذوا من مقام ابراهیم ...
وحدت اسلامی در حج:
این خصوصیت حرم مؤید این است که حرم
[١] در سوره حج، آیه ٢٩ و آیه ٣٣ از کعبه به «بیت العتیق» یاد شده. ممکن است مقصود خانه کهنه قدیمی باشد و ممکن است مقصود خانه آزاد باشد که: لایملکه احد، چنانکه در روایتی از امام باقر روایت شده (تفسیر صافی).[٢] رجوع شود به کتاب اسرار حج و کتاب قبله کمرهای.