یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٠ - علم، خواندن و کتاب

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٣٢٠

برای جان همان قدر مفید است که گردش در کوهستانها برای تن.

قرآن ما را به سیر در ارض و تاریخ و شناختن علل ترقیها و انحطاطها امر میکند. آیا مردم جاهل که اصلًا تمدن و پیشرفت و انحطاط را نمیفهمند میتوانند این امر را فرمان ببرند؟ البته نه، زیرا به قول آندره موروا:

تنها کتاب است که وسیله شناختن اعصار گذشته و بهترین وسیله وقوف بر احوال اجتماعاتی است که از دسترس ما بیرون است.

بعد مثال میزند به چخوف و تولستوی که روسیه را با کتاب به مردم شناساندند و سن سیمون که با خاطرات خود فرانسه مرده را بار دیگر برای ما زنده میکند.

اروپاییان اول سواد عمومی پیدا کردند و بعد به وسیله نویسندگان و خطبای بزرگ توانستند انقلاب روحی پیدا کنند.

آندره موروا میگوید:

ما در زمانی زندگی میکنیم که در بسیاری از کشورها که شمارهشان رو به فزونی است همه مردم از حقوق مساوی برخوردارند و در سازمان حکومت شرکت میجویند و افکار عمومی آنان است که از راه تأثیر در اعمال زمامداران در آخرین مرحله، سرنوشت صلح و جنگ و عدل و ستم و خلاصه زندگی یک قوم یا همه جهانیان را تعیین میکند. این قدرت ملتها که همان دموکراسی است، مستلزم آن است که تودهها که اینک سرچشمه قدرتند از همه مشکلات بزرگ جهان آگاه شوند.