یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٦ - عقل - تعقل نوعی تجارت است - تجزیه پذیری عقل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٣١٦

در عین حال، خود این بیان تا اندازهای رنگ مسیحی دارد، یعنی از اینکه بگوید دعوت به مطالعه و تفکر در جهان دارد اندکی پرهیز دارد!!

عقل - تعقل نوعی تجارت است - تجزیه پذیری عقل

در باب عقل مباحثی هست، از قبیل اینکه:

حقیقت عقل چیست؟

آیا قوه عاقله مجرد است؟

چرا مجردات عالیه را عقول مینامند؟

احادیثی که وارد شده: اول ما خلق اللَّه العقل.

رابطه عقل و دین عقل فلسفی چیست؟

و امثال اینها.

اسلام رابطه نزدیک و صمیمی با عقل دارد. قرآن کریم به عقل و تعقل دعوت کرده است. از قدیم الایام کتاب العقل یکی از کتب حدیث جامع بوده است. کتب حدیث شیعه با کتاب العقل و الجهل آغاز میشود.

اینکه میگویند خداوند بشر را به عقل ممتاز فرموده چیست؟

چه خصوصیتی در انسان است که با سایر حیوانات فرق دارد؟

عقل قوه عمل در مدرکات است که آنها را از صورت محسوس و متخیل به صورت معقول درمیآورد و در معقولات به ترتیب خاصی که استدلال نامیده میشود عمل میکند.

نتیجه این عمل این است که به سرمایه اوّلی میافزاید.

مبحث دیگر این است که از نظر اسلام عقل و جهل مقابل یکدیگرند. عقل قوه تمیز یعنی غربال است و هم قوه تجزیه و تحلیل است- همچنان که در دفتر ٨٩ گفتهایم- و جهل به خلاف آن است.

مبحث مهم دیگر این است که عقل تجزیه پذیر است از این نظر