یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١١ - آیات صبر و استقامت در قرآن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ١١١

الف. آیاتی که مطلق است؛ اجمالًا صبر مورد ستایش قرار گرفته است و از سیاق آیه نمیتوان فهمید که مفهوم صبر چیست، مثل شمارههای ٣٧ و ٣٨ و ٣٩ و ٤٠.

ب. دسته دوم آیاتی است که مفهوم آنها مقاومت در برابر دشمن است و مفهوم سختکوشی و پایداری میدهد و مطابق مضمون این آیه است:

ان اللَّه یحب الذین یقاتلون فی سبیله صفاً کأنهم بنیان مرصوص.

این دسته از آیات مربوط به حالت سربازی و پایداری در مبارزه است، از قبیل آیههای شمارههای: ٤، ٥، ٢٢، ٣١، ٣٢، ٣٣، ٣٤ و ٣٦.

ج. بعضی از آیات، صبر در بلیات را بهطور عموم از آن جمله آزار از ناحیه دشمن بیان میکند از قبیل شمارههای: ٣، ٦، ٧، ٩، ١١، ١٥، ١٧، ٢١، ٢٣، ٢٤، ٢٥ و ٢٦ [١] د. و بعضی صبر در عبادت از قبیل شمارههای: ١، ٢، ٢٧، ٢٨ و ٣٥ و بعضی صبر در مقابل شهوات و معاصی از قبیل شمارههای: ١٠، ١٢ و ٢٠.

ه. و بعضی صبر در مصیبت، مثل شماره ٢٩ و آیه: و بشر الصابرین. الذین اذا اصابتهم مصیبة ... (بقره، ١٥٥ و ١٥٦) و. و بعضی عام است (نه مبهم) مثل شماره ٣٠.

ز. بعضی آیات مشتمل بر کلمه صبر نیست، صریحاً دعوت به استقامت است و مؤید این است که قرآن طرفدار دست روی دست