دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٦٩٩ - تحصيل قوس ارتفاع از ربع مدرج

و ابتداى سمت غربى از نقطه مغرب گيرند , و سمت شرقى از نقطه مشرق . و همين سموت در دائره نيز ايراد كرده ايم تا برسم دائره هم احتياج نشود]( .

( ش ٩٥ )

( شكل شماره ٩٥ )

اين بود عبارت آن جناب از رساله تحفة الأبرار . و لكن تحقيق همانست كه در درس ٩٧ و ٩٨ گفته ايم كه مكه و مدينه تقريبا در سطح يك دائره نصف النهار قرار گرفته اند , و قبله مدينه سوى جنوب افتاده و تفاوت بين الطولين كمتر از ربع درجه است .

غرض عمده ما از نقل عبارت ياد شده قبله مدينه است , اما صحت و سقم مقدار انحراف بلاد ديگر موكول به تنقيب و تحقيق جداگانه در يكايك آنها است .

تبصره :

رصدى بزرگ مرحوم غلامحسين شيرازى جونپورى در رساله ياد شده برهانى در تحصيل سمت قبله آورده است كه اينك آن را نقل مى كنيم , و عرض ما اين نيست كه برهان ناتمام است بلكه سخن ما اين است مطابق ارقام طول و عرض بلادى كه محاسبه فرموده است نتيجه نادرست بدست آمده است .